User Tools

Site Tools


quirkology_curious_science_everyday_lives

Quirkology: The Curious Science of Everyday Lives

Lượt xem: 6

Bản tóm tắt cuốn sách Quirkology: The Curious Science of Everyday Lives (Quirkology: Khoa học tò mò về cuộc sống hàng ngày) của tác giả Richard Wiseman dưới đây được dịch sơ bộ bằng công cụ dịch tự động và sẽ được kiểm tra, điều chỉnh lại bởi các thành viên của trang web dichsach.club (bao gồm cả bạn nữa);
Vì vậy, nếu bạn nhận thấy bản dịch này có nội dung nào chưa chính xác, đừng ngần ngại ấn vào nút “Edit this page” để hiệu chỉnh nội dung giúp bản dịch ngày càng hoàn thiện hơn. Cảm ơn bạn rất nhiều!

Bản dịchBản tiếng Anh
Quirkology: Khoa học tò mò về cuộc sống hàng ngàyQuirkology: The Curious Science of Everyday Lives
Richard WisemanRichard Wiseman
Quirkology (2007) đưa ra một cái nhìn khoa học độc đáo về một số câu hỏi phổ biến thường bị cho là tầm thường: Loại chiêm tinh có tác động gì đến cuộc sống của chúng ta? Con số 13 có thực sự đen đủi? Một trò đùa có thực sự có hại không? Và nhiều hơn nữa!Quirkology (2007) takes a uniquely scientific look at some common questions that are often dismissed as trivial: What kind of impact does astrology have on our lives? Is the number 13 really unlucky? Can a joke truly be harmful? And more!
Bạn có biết rằng, ngay trước Giáng sinh, những bức vẽ của trẻ em về ông già Noel thường lớn hơn rất nhiều so với những bức vẽ vào tháng Giêng? Đúng rồi. Trên thực tế, mọi người làm rất nhiều điều kỳ lạ, và có rất nhiều nghiên cứu dành riêng cho việc tiết lộ chúng. Một ngày nào đó, những nghiên cứu này có thể tạo thành toàn bộ lĩnh vực trong khoa học xã hội: Quirkology.Did you know that, right before Christmas, children’s drawings of Santa Claus are typically a lot larger than ones drawn in January? It’s true. In fact, people do a lot of weird things, and there are numerous studies dedicated to revealing them. One day, these studies might constitute an entire field in the social sciences: Quirkology.
Nhưng, cho đến lúc đó, những bản tóm tắt cuốn sách này sẽ cung cấp cho bạn những điều cơ bản. Chiêm tinh học có hoạt động như một công cụ đầu tư không? Cái gì thực sự trong một cái tên? Những câu chuyện cười có phải luôn luôn là một vấn đề đáng cười không? Nếu bạn đã từng tự hỏi mình những câu hỏi như vậy, thì phần tóm tắt cuốn sách này là dành cho bạn.But, until then, these book summary will provide you with the basics. Does astrology work as an investment tool? What’s really in a name? Are jokes always a laughing matter? If you’ve ever asked yourself such questions, then these book summary are for you.
Trong phần tóm tắt này về Quirkology của Richard Wiseman, Đọc tiếp và khám pháIn this summary of Quirkology by Richard Wiseman,Read on and also discover
nó thực sự an toàn như thế nào khi ở xung quanh một con mèo đen;how safe it really is to be around a black cat;
Cách bạn viết chữ “Q” nói lên khả năng nói dối của bạn; vàwhat the way you write the letter “Q” says about your ability to lie; and
tại sao, đôi khi, chiêm tinh học có thể cho bạn biết điều gì đó về tính cách của một người.why, sometimes, astrology can tell you something about a person’s character.
Đây là lựa chọn của nhân viên BlinkistThis is a Blinkist staff pick
“Những bản tóm tắt cuốn sách này thật tuyệt vời! Họ xem xét các nghiên cứu hàn lâm về những điều kỳ lạ và tuyệt vời để giải thích nhiều điều kỳ quặc và đặc thù của chúng ta. Ví dụ, bạn có biết rằng bạn có thể nói một kẻ nói dối bằng cách họ vẽ một chữ “Q” không? Và những con mèo đen không có gì đáng sợ? Bản tóm tắt cuốn sách này chỉ gói gọn với những giai thoại và ví dụ hấp dẫn. ”“These book summary are fantastic! They look into academic studies of the weird and wonderful to explain many of our quirks and peculiarities. For example, did you know you can tell a liar by the way they draw a “Q”? And that black cats are nothing to be feared? These book summary are just packed with fascinating anecdotes and examples.”
- Thomas, Trưởng ban biên tập tiếng Anh tại Blinkist– Thomas, English Editorial Lead at Blinkist
Ý tưởng chính của Quirkology # 1: Chiêm tinh học không hoạt động - hoặc ít nhất là không như mong đợi.Quirkology Key Idea #1: Astrology doesn’t work – or, at least, not as expected.
Bạn có kiểm tra tử vi hàng ngày của bạn? Những dự đoán luôn chính xác một cách bí ẩn? Chà, mặc dù vậy, khoa học đã chứng minh rằng chiêm tinh học thực sự làm công việc dự đoán tương lai rất kém.Do you check your daily horoscope? Are the predictions always mysteriously accurate? Well, that notwithstanding, science demonstrates that astrology actually does a poor job of predicting the future.
Trong một thử nghiệm, tác giả đã cố gắng xác định xem liệu chiêm tinh có thể giúp đưa ra các dự đoán về thị trường chứng khoán hay không. Ông yêu cầu ba người - một nhà chiêm tinh, một chuyên gia đầu tư bình thường và một cô bé bốn tuổi - chọn những khoản đầu tư tài chính thành công.In one experiment, the author tried to determine if astrology could help make predictions about the stock market. He asked three individuals – an astrologer, a normal investment specialist and a four-year-old girl – to pick successful financial investments.
Kết quả đã tự nói lên: nhà chiêm tinh là người kém thành công nhất, mất 10,1% số tiền anh ta đầu tư. Các chuyên gia tài chính thông thường chỉ làm tốt hơn một chút, mất 7,1%. Và, thật ngạc nhiên, cô bé bốn tuổi, người đầu tư ngẫu nhiên, lại đạt thành tích tốt nhất, chỉ mất 4,6%.The results spoke for themselves: the astrologer was the least successful, losing 10.1 percent of the money he invested. The regular financial expert did only slightly better, losing 7.1 percent. And, surprisingly, the four-year-old girl, who invested at random, fared the best, losing only 4.6 percent.
Hơn nữa, khi những người tham gia được yêu cầu thực hiện vòng đầu tư thứ hai, đứa trẻ đã kiếm được 5,8% lợi nhuận, trong khi nhà chiêm tinh vẫn thua lỗ 6,2%.Furthermore, when the participants were asked to make a second round of investments, the child made a profit of 5.8 percent, while the astrologer remained at a loss of 6.2 percent.
Có thể bạn đang nghĩ: Được rồi, vì vậy chiêm tinh học không thể dự đoán các sự kiện, nhưng nó vẫn có thể cho chúng ta biết chúng ta là ai, phải không?You may be thinking: Okay, so astrology can’t predict events, but it can still tell us about who we are, right?
Thực ra, những vì sao không ảnh hưởng đến chúng ta. Điều thay đổi hành vi của chúng ta là niềm tin của chúng ta vào những gì chiêm tinh học nói.Actually, the stars don’t affect us. What changes our behavior is our belief in what astrology says.
Ví dụ, nhà tâm lý học nổi tiếng Hans Eysenck đã thực hiện một bài kiểm tra trên 1.000 sinh viên để xác định ai là người hướng ngoại và ai là người hướng nội. Hóa ra là những sinh viên có dấu hiệu chiêm tinh “hướng ngoại” (chẳng hạn như Bạch Dương và Sư Tử) đã ghi điểm là người hướng ngoại trong bài kiểm tra. Điều này cũng đúng đối với những sinh viên được sinh ra dưới các dấu hiệu “hướng nội”, như Xử Nữ và Hổ Cáp.For example, renowned psychologist Hans Eysenck performed a test on over 1,000 students to determine who were extroverts and who were introverts. It turned out that students with an “extrovert” astrological sign (such as Aries and Leo) scored as extroverts on the test. The same held true for students who were born under “introvert” signs, like Virgo and Scorpio.
Nhưng Eysenck nghi ngờ rằng kiến ​​thức của học sinh về ý nghĩa của dấu hiệu được cho là có ảnh hưởng đến câu trả lời của họ. Vì vậy, ông đã thực hiện một thử nghiệm khác, lần này là với trẻ em, và kết quả cho thấy không có mối quan hệ nào giữa tính cách và dấu hiệu chiêm tinh.But Eysenck suspected that the students’ knowledge of what their sign supposedly means had an influence on their answers. So he performed another test, this time with children, and the results showed that there was no relationship between personality and astrological sign.
Như chúng ta có thể thấy, các dự đoán chiêm tinh thường sai và ngay cả khi chúng không đúng, điều này là do chúng ta có xu hướng thay đổi hành vi của mình một cách vô thức để làm cho chúng có vẻ đúng.As we can see, astrological predictions are often wrong, and even when they aren’t, this is because we tend to unconsciously change our behavior in order to make them seem right.
Ý tưởng chính của câu hỏi số 2: Một lần nữa, nghiên cứu khoa học bác bỏ những mê tín của chúng ta.Quirkology Key Idea #2: Again and again, scientific investigation disproves our superstitions.
Bạn chắc chắn biết rằng số 13 được cho là không may mắn. Từ thứ sáu ngày 13 cho đến sứ mệnh vũ trụ Apollo 13 xấu số, niềm tin rằng con số 13 mang lại xui xẻo đã có từ bao đời nay. Nhưng có sự thật nào cho những điều mê tín như vậy không?You undoubtedly know that the number 13 is supposed to be unlucky. From Friday the 13th to the ill-fated Apollo 13 space mission, the belief that the number 13 brings bad luck has been around for ages. But is there any truth to such superstitions?
Về mặt khoa học mà nói thì hoàn toàn không.Scientifically speaking, absolutely not.
Để kiểm tra một lý thuyết, Mark Levin, một học sinh trung học đến từ Hoa Kỳ, đặt ra để xác định xem có sự thật nào trong câu chuyện cổ về mèo đen gây ra xui xẻo hay không.To test one theory, Mark Levin, a high school student from the United States, set out to determine if there was any truth to the old tale about black cats causing bad luck.
Anh ta dựa vào bài kiểm tra của mình để biết liệu một con mèo đen có thể ảnh hưởng đến vận may của bạn khi đoán kết quả của một lần tung đồng xu hay không. Đánh dấu chia bài thi thành hai vòng. Trong lần đầu tiên, những người tham gia đoán đầu hoặc đuôi trong một loạt các lần tung đồng xu. Trước vòng thứ hai, Mark yêu cầu những người huấn luyện mèo dẫn một con mèo đen trước những người tham gia. Tuy nhiên, con mèo không ảnh hưởng đến vận may của những người tham gia, khả năng gọi đầu hoặc đuôi không được cải thiện hoặc xấu đi.He based his test on whether or not a black cat could affect your luck when guessing the results of a coin toss. Mark split the test into two rounds. During the first, participants guessed heads or tails in a series of coin tosses. Before the second round, Mark had cat trainers lead a black cat before the participants. The cat, however, had no effect on the luck of the participants’, whose ability to call heads or tails neither improved nor worsened.
Rất nhiều vì sợ mèo đen. Nhưng những gì về mặt trăng đầy đủ?So much for fearing black cats. But what about full moons?
Trong ngành y tế, người ta từ lâu đã cho rằng trăng tròn làm tăng tỷ lệ bệnh nhân nhập viện cấp cứu.Within the medical profession, it’s long been thought that a full moon increases the incidence of patients admitted to the emergency room.
Chà, các nhà nghiên cứu ở Hoa Kỳ đã xem xét tuyên bố này bằng cách kiểm tra hồ sơ một năm từ các trung tâm chấn thương và so sánh chúng với chu kỳ mặt trăng. Than ôi, họ không tìm thấy sự gia tăng nào như vậy để biện minh cho sự mê tín. Vì vậy, đừng lo lắng, không cần phải băn khoăn về ngày trăng tròn tiếp theo đó.Well, researchers in the United States looked into this claim by checking a year’s worth of records from trauma centers and comparing them against the lunar cycle. Alas, they found no such increase to justify the superstition. So, don’t worry, there’s no need to fret about that next full moon.
Thực ra đã có một lịch sử lâu dài về những người vạch trần những điều mê tín như thế này.There’s actually been a long history of people debunking superstitions like these.
Quay trở lại những năm 1880, cựu chiến binh William Fowler thành lập Câu lạc bộ Mười ba của Thành phố New York. Vào ngày 13 hàng tháng, ông sẽ mời khách đến dự một bữa ăn tối, nơi mọi người sẽ kiểm chứng mọi điều dị đoan có thể xảy ra: khách sẽ mở ô trong nhà, đổ muối lên bàn và đặt chéo nĩa. Đương nhiên, các vị khách cho biết kết quả là không có điều gì xui xẻo xảy ra.Back in the 1880s, war veteran William Fowler started New York City’s Thirteen Club. On the 13th day of every month he would invite guests to a dinner where people would test every possible superstition: guests would open umbrellas indoors, spill salt on tables and cross forks. Naturally, guests reported no bad luck occurring as a result.
Vì vậy, vì nhiều huyền thoại trong số này đã bị bác bỏ, tại sao chúng vẫn tồn tại? Trong phần tóm tắt cuốn sách tiếp theo, chúng ta sẽ xem xét khoa học đằng sau mối quan hệ phức tạp của chúng ta với sự thật.So, since many of these myths have already been disproved, why do they persist? In the next book summary we’ll look at the science behind our complex relationship with the truth.
Ý tưởng chính số 3: Khoa học cho thấy rằng thật dễ dàng để nói dối và tránh xa nó - nhưng có một manh mối để phát hiện ra sự gian dối.Quirkology Key Idea #3: Science shows that it’s easy to lie and get away with it – but there’s a clue to uncovering deceit.
Khi còn nhỏ, bạn có thấy các ảo thuật gia hấp dẫn không? Có thể bạn vẫn còn thích thú khi xem một trò lừa thẻ hoặc một hành động biến mất. Điều này hoàn toàn ổn, miễn là bạn nhận ra các pháp sư đúng với bản chất của họ: những kẻ nói dối tài năng.As a child, did you find magicians fascinating? Maybe you still enjoy a sense of wonder when watching a card trick or a disappearing act. This is perfectly fine, as long as you recognize magicians for what they truly are: talented liars.
Ngạc nhiên thay, nói dối là một hành động phổ biến của con người - bất chấp những gì mà những người trả lời cuộc khảo sát do tác giả thực hiện cho biết.Unpleasantly enough, lying is a universal human action – despite what respondents to a survey conducted by the author said.
Chỉ có tám phần trăm trong số những người được hỏi thừa nhận đã từng nói dối. Và có thể một số trong số tám phần trăm này đang tự lừa dối mình.Only eight percent of these respondents admitted to having ever told a lie. And it's probable that some of this eight percent were deceiving themselves.
Để tiếp tục nghiên cứu, tác giả yêu cầu những người này ghi lại từng lời nói dối mà họ đã kể trong nhật ký. Kết quả cho thấy, trung bình, người lớn nói ít nhất hai lời nói dối đáng chú ý mỗi ngày.As a continuation of the study, the author asked these same people to note each lie they told in a journal. The results showed that, on average, adults told at least two notable lies every day.
Và, không có gì ngạc nhiên khi một số người nói dối giỏi hơn những người khác.And, unsurprisingly, some people are better liars than others.
Dưới đây là một cách dễ dàng để biết loại tính cách của bạn có khiến bạn trở thành một kẻ nói dối giỏi hay không: Không cần suy nghĩ nhiều, hãy tưởng tượng bạn vẽ một chữ hoa Q lên trán.Here’s an easy way to tell if your personality type predisposes you to being a good liar: Without giving it much thought, imagine drawing an uppercase Q on your forehead.
Nếu trong suy nghĩ của bạn, bạn đã vẽ chữ Q với phần đuôi hướng về phía mắt trái - giúp người khác đọc dễ dàng hơn - thì bạn là người được gọi là người tự giám sát cao. Những người như vậy nhận thức cao về ảnh hưởng của họ đối với người khác, và họ thường là những kẻ nói dối giỏi hơn.If, in your mind, you drew the Q with the tail pointing toward your left eye – making it easier for other people to read – then you are what is called a high self-monitor. Such people are highly aware of the effect they have on others, and they’re usually better liars.
Nhưng hầu hết mọi người không giỏi phát hiện những lời nói dối để bắt đầu.But most people aren’t very good at detecting lies to begin with.
Điều này đã được chứng minh trong một thử nghiệm khác, trong đó tác giả yêu cầu mọi người cho biết liệu một diễn viên có đang nói dối hay không khi nói rằng anh ấy thích bộ phim Cuốn theo chiều gió hơn là Some Like It Hot. Họ không thể làm điều đó.This was demonstrated in another experiment, in which the author asked people to say whether an actor was lying when he said he preferred the film Gone With the Wind to Some Like It Hot. They couldn’t do it.
Tuy nhiên, thí nghiệm này cho thấy rằng có những dấu hiệu hướng tới sự thật. Ví dụ, nam diễn viên đưa ra nhiều chi tiết hơn và nói nhiều hơn về bộ phim mà anh ấy thực sự yêu thích. Nếu ai đó vẫn im lặng và mơ hồ về một chủ đề, thì sự nghi ngờ của bạn có thể là có cơ sở.Nonetheless, this experiment showed that there are signs that point toward the truth. For instance, the actor gave more details and spoke at greater length about the movie he truly preferred. If someone remains quiet and vague about a subject, your suspicions may be well-founded.
Vì vậy, chúng ta dễ dàng nói dối hơn là phát hiện ra sự thật. Tuy nhiên, không có gì lạ khi hành vi của chúng ta chỉ đơn giản là phi lý.So, we have an easier time lying than detecting the truth. It’s not uncommon, however, for our behavior simply to be irrational.
Ý tưởng chính của câu hỏi số 4: Con người gần như không lý trí như chúng ta nghĩ.Quirkology Key Idea #4: Human beings aren’t nearly as rational as we think.
Bạn đã bao giờ làm điều gì đó và tự hỏi mình sau đó, “Tôi đang nghĩ gì ?!” Có thể bạn đã đi mua sắm một cách vô trách nhiệm hoặc tranh cãi không vì lý do gì cả. Có một lời giải thích khoa học cho những sai sót như vậy không?Have you ever done something and asked yourself later, “What was I thinking?!” Maybe you went on an irresponsible shopping spree or got in an argument for no reason at all. Is there a scientific explanation for such lapses?
Việc ra quyết định dựa trên ngữ cảnh, có thể dẫn đến một số hành động khá phi lý.Decision-making is based on context, which can result in some pretty irrational actions.
Trong một nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã yêu cầu mọi người đưa ra quyết định dựa trên hai tình huống:In one study, researchers asked people to make a decision based on two scenarios:
Trong lần đầu tiên, những người tham gia được yêu cầu tưởng tượng rằng họ đã đến một cửa hàng để mua một chiếc máy tính trị giá 20 bảng Anh; Tuy nhiên, ngay trước khi mua hàng, họ biết rằng chiếc máy tính này sẽ được bán vào ngày hôm sau với giá chỉ £ 5.In the first, participants were asked to imagine that they’d gone to a store to buy a £20 calculator; right before making the purchase, however, they learn that the calculator will be on sale the next day for just £5.
Trong tình huống thứ hai, họ được yêu cầu tưởng tượng mua một chiếc máy tính với giá £ 999 - và sau đó biết được rằng ngày hôm sau, nó sẽ được bán với giá £ 984.In the second scenario they were asked to imagine buying a computer for £999 – and then learning that, the next day, it will be on sale for £984.
Trong cả hai trường hợp, mức chênh lệch giá là như nhau: £ 15. Nhưng 70% người tham gia cho biết họ sẽ đợi đợt giảm giá để mua máy tính chứ không mua máy tính. Thật phi lý, mọi người chỉ coi khoản tiết kiệm £ 15 là quan trọng khi so sánh với mức giá tổng thể.In both scenarios the price difference is the same: £15. But 70 percent of participants said they would wait for the sale to buy the calculator but not the computer. Irrationally, people only regard a savings of £15 as important when compared to the overall price.
Tuy nhiên, sự phi lý trí không chỉ giới hạn ở việc mua sắm; nó cũng xảy ra khi chúng ta gặp gỡ những người mới.Irrationality isn’t limited to shopping, however; it happens when we meet new people as well.
Nó chỉ ra rằng tên của một người có thể dẫn đến phản ứng phi lý cả đời.It turns out that a person’s name can lead to a lifetime of irrational reactions.
Ví dụ, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng giáo viên chấm điểm bài tập của học sinh sẽ thuận lợi hơn nếu họ có một cái tên phổ biến như “David”, trái ngược với một cái tên ít phổ biến hơn như “Hubert”. Điều gì đó tương tự cũng có thể xảy ra ở trường đại học, nơi những sinh viên có tên tuổi ít phổ biến hơn sẽ bị cô lập về mặt xã hội.For example, studies have shown that teachers grade a student’s work more favorably if they have a popular name like “David,” as opposed to a less common name like “Hubert.” Something similar can happen in college, where students with less popular names end up socially isolated.
Các nhà tâm lý học trong những năm 1960 thậm chí còn xác định rằng những người có tên khác thường có xu hướng bị rối loạn tâm lý hơn những người có tên thông thường hơn.Psychologists in the 1960s even determined that people with unusual names tended to be more psychologically disturbed than people with more common names.
Nhưng đối với những người có thể vượt qua những phản ứng phi lý trí, những người có tên kỳ quặc được cho là có cơ hội tìm kiếm danh vọng lớn hơn.But for those who can overcome the irrational responses, people with odd names are found to have a greater chance of finding fame.
Rốt cuộc, một cái tên như Benedict Cumberbatch đáng nhớ hơn nhiều so với một người tên Joe Smith. Và trở nên đáng nhớ là một bước quan trọng để nổi tiếng.After all, a name like Benedict Cumberbatch is far more memorable than someone named Joe Smith. And being memorable is an important step toward fame.
Ý tưởng chính của câu hỏi số 5: Khoa học đưa ra một số hiểu biết thú vị về lòng vị tha và ích kỷ của con người.Quirkology Key Idea #5: Science offers some interesting insights into human altruism and selfishness.
Bạn đã bao giờ thấy mình ở bên lề đường với một chiếc xe bị hỏng, hy vọng ai đó có thể dừng lại và giúp đỡ bạn? Có thể trải nghiệm khiến bạn nghĩ, “Tôi sẽ phản ứng như thế nào khi gặp một người lạ cần giúp đỡ?”Have you ever found yourself at the side of the road with a broken down car, hoping someone might stop and help you out? Maybe the experience left you thinking, “How would I react to a stranger in need of help?”
Nhà tâm lý học Richard LaPiere đã cố gắng tìm hiểu tận cùng những suy nghĩ như vậy trong một nghiên cứu mà ông thực hiện vào những năm 1930.Psychologist Richard LaPiere tried to get to the bottom of such thoughts in a study he conducted in the 1930s.
LaPiere đã đi du lịch qua Hoa Kỳ với một cặp vợ chồng trẻ người Trung Quốc, ghé thăm 66 khách sạn và 184 nhà hàng. Bất cứ nơi nào họ đến, họ đều được đối xử lịch sự và tôn trọng.LaPiere traveled through the United States with a young Chinese couple, visiting 66 hotels and 184 restaurants. Wherever they went, they were treated with courtesy and respect.
Trong phần thứ hai của nghiên cứu, trợ lý của La Piere đã gửi bảng câu hỏi đến từng doanh nghiệp, hỏi họ liệu họ có chấp nhận khách hàng Trung Quốc hay không. Rắc rối thay, hơn 90 phần trăm nói không. Trong số 10% còn lại, hầu hết trả lời rằng họ không chắc chắn về cách họ sẽ phản ứng và chỉ có một phụ nữ trả lời rằng cô ấy sẽ chào đón khách hàng. Hóa ra cô ấy đã được một giáo sư tốt bụng và một cặp vợ chồng trẻ người Trung Quốc đến thăm gần đây!In the second part of his study, La Piere's assistant sent out questionnaires to each of the businesses, asking them if they would accept Chinese customers. Troublingly, over 90 percent said no. Of the other 10 percent, most answered that they were unsure of how they’d react and only one woman replied that she would welcome the customers. It turned out she had enjoyed a recent visit from a nice professor and a young Chinese couple!
Vì vậy, hóa ra mọi người thường thân thiện hơn họ nghĩ. Điều này là do gần như không thể dự đoán cách chúng ta sẽ hành xử cho đến khi chúng ta biết tất cả các chi tiết của một tình huống.So it turns out people are often friendlier than they think they’ll be. This is because it’s nearly impossible to predict how we’ll behave until we know all the details of a situation.
Kiểm tra hành vi ích kỷ, tác giả đã tiến hành một thí nghiệm khác. Một nhân viên thu ngân tại một cửa hàng công ty lớn được yêu cầu cung cấp cho những người tham gia vô tình quá nhiều tiền lẻ sau khi họ mua hàng. Mặc dù việc giữ thêm tiền sẽ bị coi là ích kỷ và sai trái, nhưng hầu hết mọi người đều làm như vậy. Một số thậm chí còn nở một nụ cười thật tươi khi họ bước đi!Examining selfish behavior, the author conducted another experiment. A cashier at a large corporate store was told to give the unwitting participants too much change after they’d made their purchases. While keeping the extra money would be considered selfish and wrong, most people did just that. Some even wore a big smile as they walked away!
Sau đó, tác giả tiến hành thử nghiệm tương tự tại một cửa hàng nhỏ, độc lập ở địa phương. Nhưng ở đây khách hàng lại phản ứng khác: họ trả lại tiền. Các khách hàng đã đồng ý với nhân viên thu ngân của cửa hàng nhỏ và cảm thấy sai lầm khi lừa anh ta lấy tiền của mình.Then, the author conducted the same experiment at a small, independent local shop. But here the customers reacted differently: they gave the money back. The customers identified with the cashier of the small shop and felt wrong about cheating him out of his money.
Ý tưởng chính của câu hỏi số 6: Những câu chuyện cười yêu thích của chúng ta có thể có những tác dụng phụ khá độc hại.Quirkology Key Idea #6: Our favorite jokes can have rather toxic side effects.
Bạn đã nghe trò đùa hài hước nhất trên thế giới chưa? Không có người vẫn sống bao giờ có. Nó đã được quân đội sử dụng (trong một tiểu phẩm nổi tiếng của Monty Python) để khiến kẻ thù tự cười mình đến chết. Được rồi, nhưng nếu thực sự có một trò đùa hài hước nhất, đó sẽ là gì?Have you heard the funniest joke in the world? No person still living ever has. It was used by the military (in a famous Monty Python skit) to make the enemy laugh themselves to death. Okay, but if there really was a funniest joke, what would it be?
Khi tác giả tìm kiếm những trò đùa hài hước nhất trên thế giới, ông phát hiện ra rằng nhiều người thích những trò đùa khiến họ cảm thấy cao siêu.When the author searched for the funniest joke in the world he discovered that many people enjoy jokes that make them feel superior.
Trong tìm kiếm của mình, tác giả đã tạo ra Laugh Lab, một trang web trực tuyến nơi mọi người có thể nhập câu chuyện cười yêu thích của riêng họ và đánh giá bài nộp của người khác. Kết quả rất rõ ràng: Những câu chuyện cười được đánh giá cao nhất là những trò khiến chúng ta cảm thấy vượt trội hơn bằng cách cho phép chúng ta cười trước hành vi ngu ngốc của người khác.In his search, the author created Laugh Lab, an online site where people could enter their own favorite joke and rate the submissions of others. The results were clear: The highest-rated jokes were those that made us feel superior by allowing us to laugh at the foolish behavior of others.
Và mặc dù không thảm khốc như trong tiểu phẩm Monty Python, nhưng hậu quả của những trò đùa vượt trội như vậy có thể rất tiêu cực.And though not as dire as those in the Monty Python skit, the consequences of such superiority jokes can be very negative.
Những câu chuyện cười này thường dựa trên khuôn mẫu. Vì vậy, vào năm 1997, nhà tâm lý học Gregory Maio đã tiến hành một nghiên cứu ở Canada về ảnh hưởng của những trò đùa này đối với những người bị đem ra làm trò cười.These jokes often hinge on stereotypes. So, in 1997, psychologist Gregory Maio conducted a study in Canada on the effect these jokes can have on those who are made fun of.
Anh thành lập hai nhóm, một nhóm đọc những câu chuyện cười bình thường không nhằm vào bất kỳ nhóm người nào; nhóm còn lại được đưa ra những trò đùa chế nhạo những người đến từ Newfoundland.He formed two groups, one of which read ordinary jokes not aimed at any group of people; the other group was given jokes making fun of people from Newfoundland.
Sau đó, hai nhóm được hỏi về cảm xúc của họ đối với những người khác nhau, trong đó có những người Newfoundland. Kết quả cho thấy các thành viên trong nhóm đọc truyện cười về người Newfoundlanders có ý kiến ​​gay gắt hơn nhiều so với các thành viên không đọc.Afterward, the two groups were questioned about their feelings toward different people, Newfoundlanders among them. The results showed that group members who’d read jokes about Newfoundlanders had much harsher opinions about them than group members who hadn’t.
Những trò đùa kiểu này cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự tự tin của những người mà họ nhắm đến.These kinds of jokes can also negatively affect the confidence of the people they target.
Trong một thí nghiệm khác, hai nhóm phụ nữ tóc vàng được thực hiện một bài kiểm tra trí thông minh. Trước khi thử nghiệm, một nhóm đã được đưa ra những câu chuyện cười nhạo báng trí thông minh của những người phụ nữ tóc vàng. Đương nhiên, nhóm này đạt điểm trong bài kiểm tra thấp hơn so với nhóm không nhận được những câu chuyện cười.In another experiment, two groups of blonde women were given an intelligence test. Prior to the test, one group was given jokes denigrating the intelligence of blonde women. Naturally, this group scored lower on the test than the group that didn’t receive the jokes.
Vì vậy, hãy suy nghĩ kỹ trước khi bạn quyết định phát tán một trò đùa vượt trội khác. Chúng không chỉ khuyến khích phân biệt đối xử mà còn có hại.So, think twice before you decide to spread another superiority joke. Not only do they encourage discrimination, they are also harmful.
Tóm tắt cuối cùngFinal summary
Thông điệp chính trong cuốn sách này:The key message in this book:
Đừng tin tất cả những gì bạn nghe. Rất nhiều huyền thoại, từ chiêm tinh học đến mê tín dị đoan về vận rủi, hóa ra không ảnh hưởng gì đến cuộc sống của chúng ta. Mặt khác, một số thứ, chẳng hạn như họ của bạn hoặc một trò đùa có thể có tác động đáng ngạc nhiên đến cuộc sống của bạn, ảnh hưởng đến suy nghĩ của bạn về bản thân.Don’t believe everything you hear. A lot of myths, from astrology to superstitions about bad luck, turn out to have no bearing on our lives whatsoever. On the other hand, some things, like your surname or a joke can have a surprisingly strong impact on your life, affecting the thoughts you have about yourself.
Lời khuyên hữu ích:Actionable advice:
Bất chấp những mê tín của bạn.Defy your superstitions.
Mời mười hai người bạn đến một bữa tiệc vào ngày mười ba của tháng và thực hiện tất cả các hoạt động xui xẻo mà bạn đã được cảnh báo. Biết đâu, giống như các thành viên của Câu lạc bộ Mười ba huyền thoại, bất chấp mê tín dị đoan có thể chỉ kéo dài tuổi thọ của bạn!Invite twelve friends to a party on the thirteenth day of the month and perform all the bad luck activities you’ve been warned against. Who knows, like the members of the legendary Thirteen Club, defying superstitions might just prolong your life!
quirkology_curious_science_everyday_lives.txt · Last modified: 2021/06/04 23:18 by bacuro