User Tools

Site Tools


history_world_6_glasses_favorite_drinks_changed

A History of the World in 6 Glasses: How your favorite drinks changed the world Tiếng Việt

Lượt xem: 2

Bản tóm tắt cuốn sách A History of the World in 6 Glasses: How your favorite drinks changed the world (Lịch sử thế giới trong 6 chiếc ly: Đồ uống yêu thích của bạn đã thay đổi thế giới như thế nào) của tác giả Tom Standage dưới đây được dịch sơ bộ bằng công cụ dịch tự động và sẽ được kiểm tra, điều chỉnh lại bởi các thành viên của trang web dichsach.club (bao gồm cả bạn nữa);
Vì vậy, nếu bạn nhận thấy bản dịch này có nội dung nào chưa chính xác, đừng ngần ngại ấn vào nút “Edit this page” để hiệu chỉnh nội dung giúp bản dịch ngày càng hoàn thiện hơn. Cảm ơn bạn rất nhiều!

Bản dịch Tiếng Việt Bản tiếng Anh
Lịch sử thế giới trong 6 chiếc ly: Đồ uống yêu thích của bạn đã thay đổi thế giới như thế nàoA History of the World in 6 Glasses: How your favorite drinks changed the world
Tom StandageTom Standage
A History of the World in 6 Glasses (2006) là cái nhìn về lịch sử loài người qua một lăng kính khác thường: đồ uống yêu thích của chúng ta. Những chớp mắt này phác thảo sự gia tăng toàn cầu của bia, rượu vang, rượu mạnh, trà, cà phê và nước ngọt, và cách chúng góp phần tạo nên những bước phát triển lịch sử quan trọng khi chúng lan rộng khắp thế giới.A History of the World in 6 Glasses (2006) is a look at human history through an unusual lens: our favorite drinks. These blinks outline the global rise of beer, wine, alcoholic spirits, tea, coffee and soda, and how they each played into major historical developments as they spread around the world.
Đồ uống yêu thích của bạn là gì? Bạn có thưởng thức một cốc bia ngon sau giờ làm việc không? Một ly rượu vang trong bữa ăn của bạn? Hoặc có thể bạn thích bỏ chai, gắn bó với trà và cà phê?What’s your favorite drink? Do you enjoy a nice beer after work? A glass of wine with your meal? Or maybe you prefer to stay off the bottle, sticking with tea and coffee?
Dù lựa chọn của bạn có thế nào đi nữa, thì rất có thể nó có một lịch sử phong phú mà bạn chưa tìm hiểu - và đó là nơi tóm tắt cuốn sách này. Chúng cho bạn thấy một số loại đồ uống được yêu thích nhất của chúng ta, từ rượu rum đến Coca- Cola, đã được khám phá, phát triển và say rượu. Ngoài việc tìm hiểu những thức uống này đã thay đổi như thế nào theo thời gian, bạn cũng sẽ có được cái nhìn sâu sắc về cách mà chính những thức uống này đã thay đổi tiến trình lịch sử loài người.Whatever your tipple of choice might be, there’s a good chance that it has a rich history you have yet to learn about – and that’s where these book summary come in. They show you how some of our most beloved beverages, from rum to Coca-Cola, were discovered, developed and drunk. As well as learning how these drinks changed over time, you’ll also get an insight into how the drinks themselves changed the course of human history.
Trong phần tóm tắt về Lịch sử thế giới trong 6 chiếc kính của Tom Standage này, bạn cũng sẽ tìm hiểuIn this summary of A History of the World in 6 Glasses by Tom Standage, you’ll also find out
Thuế đánh vào rượu rum đã giúp buộc người Anh ra khỏi Mỹ như thế nào;how a tax on rum helped force the British out of America;
tại sao cuộc Cách mạng Pháp có thể bị đổ lỗi cho việc uống cà phê; vàwhy the French Revolution could be blamed on drinking coffee; and
tại sao một vị tướng Liên Xô lại cố ngụy trang Coca-Cola của mình thành rượu vodka.why one Soviet general tried to disguise his Coca-Cola as vodka.
Đây là lựa chọn của nhân viên BlinkistThis is a Blinkist staff pick
“Tóm tắt cuốn sách yêu thích của tôi là những cuốn mô tả tiểu sử hấp dẫn của những thứ hàng ngày mà bạn có thể coi là nhàm chán ngay từ cái nhìn đầu tiên. Trong phần tóm tắt cuốn sách này, tôi biết được rằng một số loại đồ uống phổ biến nhất đã có tác động rất lớn đến các sự kiện lịch sử ”.“My favorite book summary are those that describe fascinating micro-histories of everyday things you might consider boring at first sight. In these book summary, I learned that some of the most common drinks have had a huge impact on historical events.”
- Laura, Trưởng ban biên tập người Đức tại Blinkist– Laura, German Editorial Lead at Blinkist
Lịch sử thế giới trong 6 chiếc kính Ý tưởng chính # 1: Việc phát hiện ra bia đã góp phần vào sự trỗi dậy của các nền văn minh định cư.A History of the World in 6 Glasses Key Idea #1: The discovery of beer contributed to the rise of settled civilizations.
Hầu hết mọi người thưởng thức một ly bia bây giờ và sau đó, nhưng bạn đã bao giờ tự hỏi ai đã phát minh ra nó? Thực ra bia chưa bao giờ được phát minh - nó đã được khám phá ra.Most people enjoy a glass of beer now and then, but have you ever wondered who invented it? Well, beer was actually never invented – it was discovered.
Nguồn gốc của bia có từ cuối Kỷ Băng hà, khoảng 10.000 năm trước Công nguyên, khi người dân ở khu vực được gọi là Lưỡi liềm màu mỡ - Trung Đông và Ai Cập ngày nay - đang sản xuất rất nhiều các loại ngũ cốc hoang dã.The origins of beer date back to the end of the Ice Age, around 10,000 BC, when people in the area known as the Fertile Crescent – present-day Middle East and Egypt – were producing wild cereal grains in abundance.
Người ta sớm phát hiện ra rằng khi các loại ngũ cốc được ngâm trong nước, tinh bột của chúng sẽ chuyển thành mạch nha. Khi rượu được làm bằng hạt mạch nha này và để lên men trong vài ngày, nó trở thành một thức uống say và hơi có ga. Mọi người thưởng thức hương vị của nó và cách nó tạo ra cho họ cảm nhận, vì vậy họ bắt đầu sản xuất ngày càng nhiều hơn.People soon found that when grains were soaked in water, their starch converted to malt. When gruel was made with this malted grain and left to ferment for a few days, it turned into an intoxicating and slightly fizzy drink. People enjoyed its taste and the way it made them feel, so they started to produce more and more of it.
Mong muốn sản xuất bia là một trong những lý do con người bắt đầu định cư và cuối cùng là làm nông nghiệp.The desire to produce beer was one of the reasons humans began to settle and, eventually, farm.
Vào thời điểm đó, cuộc sống dựa vào săn bắt và hái lượm, vì vậy con người chỉ có thể sử dụng một số diện tích đất nhất định trong thời gian ngắn và không thể tích trữ lương thực. Nhưng khi mong muốn của họ đối với các sản phẩm làm từ ngũ cốc như bia và bánh mì tăng lên, họ bắt đầu tìm kiếm nguồn cung cấp ngũ cốc liên tục.At the time, life was based on hunting and gathering, so humans could only utilize certain areas of land for short periods, and weren’t able to store food. But as their desire for grain-based products like beer and bread increased, they began to look for a constant supply of grain.
Điều này khiến họ phát hiện ra rằng các loại ngũ cốc dự trữ có thể dần dần được tiêu thụ trong khoảng thời gian vài tháng, hoặc thậm chí nhiều năm. Khi họ hiểu được lợi ích của việc lưu trữ, họ cũng nhận ra rằng tốt hơn là nên ở gần các khu dự trữ ngũ cốc.This lead them to discover that stored cereal grains could gradually be consumed over a period of several months, or even years. As they came to understand the benefits of storage, they also realized that it was better to stay near grain reserves.
Nhu cầu về ngũ cốc cuối cùng cũng khiến con người phát triển nông nghiệp. Họ bắt đầu cố tình trồng và chăm bón nó khi xã hội của họ ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào các sản phẩm thực phẩm làm từ ngũ cốc - như bia.The need for grain eventually led people to develop agriculture, too. They began to deliberately plant and cultivate it as their society grew more reliant on grain-based food products – like beer.
Đến lượt mình, bia đã trở thành một phần quan trọng hơn trong cuộc sống hàng ngày khi những khu định cư ban đầu này phát triển thành những nền văn minh lớn hơn. Bia là một biểu tượng của cuộc sống văn minh và chia sẻ nó trở thành một biểu hiện của lòng hiếu khách. Nó thậm chí còn được sử dụng trong một số nghi lễ tôn giáo và nhà nước.Beer, in turn, became a bigger part of daily life as these early settlements developed into larger civilizations. Beer was a symbol of civilized life and sharing it became a sign of hospitality. It was even used in some religious and state ceremonies.
Trên thực tế, bia được mô tả là thức uống của “con người văn minh” trong Sử thi Gilgamesh, được viết ở Mesopotamia và được nhiều người coi là tác phẩm văn học vĩ đại đầu tiên của lịch sử nhân loại.In fact, beer is described as the drink of the “civilized man” in the Epic of Gilgamesh, written in Mesopotamia and widely regarded as human history’s first great work of literature.
Lịch sử thế giới trong 6 chiếc ly Ý tưởng chính # 2: Rượu là một biểu tượng địa vị quan trọng đối với người xưa.A History of the World in 6 Glasses Key Idea #2: Wine was an important status symbol for the ancients.
Rượu vang là một mặt hàng có giá cả phải chăng trong thế giới hiện đại, và được cả tầng lớp thượng lưu và hạ lưu ưa chuộng. Nhưng điều này không phải luôn luôn như vậy.Wine is a widely affordable commodity in the modern world, and is enjoyed by the upper and lower classes alike. But this wasn’t always the case.
Trong thế giới cổ đại, rượu vang chỉ được cung cấp với số lượng nhỏ và vận chuyển đắt đỏ nên chỉ những tầng lớp giàu có mới có quyền sử dụng. Ví dụ, người Assyria xem rượu vang như một biểu tượng của uy tín. Vào năm 870 trước Công nguyên, Vua Ashurnasirpal của Assyria đã chọn rượu vang trở thành thức uống được lựa chọn trong một bữa tiệc lớn mà ông tổ chức cho giới thượng lưu của Đế chế, vì nó thể hiện quyền lực của ông trong việc nhập khẩu đồ uống đắt tiền từ những vùng đất xa xôi.In the ancient world, wine was only available in small quantities and was expensive to transport, so only wealthy elites had access to it. The Assyrians, for instance, viewed wine as a symbol of prestige. In 870 BC, Assyrian King Ashurnasirpal made wine the drink of choice at a massive feast he held for the Empire’s elite, as it showcased his power to import the costly beverage from faraway lands.
Rượu cũng trở thành một phần không thể thiếu của hệ thống giai cấp xã hội Hy Lạp cổ đại. Người Hy Lạp đã học cách sản xuất rượu theo cách có giá cả phải chăng hơn một chút, vì vậy nó trở thành thức uống ưa thích của tầng lớp trí thức. Rượu chảy tự do tại các hội nghị chuyên đề và nhanh chóng được đưa vào các bữa tiệc và sự kiện liên quan đến thơ ca, nghệ thuật hoặc các hoạt động trí tuệ khác.Wine also became an integral part of the Ancient Greek social class system. The Greeks learned to produce wine in a way that was slightly more affordable, so it became the preferred drink among the intellectual elite. Wine flowed freely at symposiums and was quickly incorporated into parties and events relating to poetry, art or other intellectual pursuits.
Mặt khác, bia được sử dụng phổ biến ở Hy Lạp cổ đại. Họ cho rằng nó không phức tạp và liên kết nó với “những kẻ man rợ” ở các vùng đất khác.Beer, on the other hand, was frowned upon in Ancient Greece. They considered it unsophisticated and associated it with the “barbarians” in other lands.
Người Hy Lạp tự hào xuất khẩu rượu vang và văn hóa rượu vang của họ ra khắp Địa Trung Hải, điều này đã góp phần vào việc mở rộng ảnh hưởng của họ trên khắp thế giới. Các nền văn hóa nước ngoài cũng đến để khao khát các khía cạnh khác của văn hóa Hy Lạp, như những chiếc bình và amphorae đẹp để họ cất rượu.The Greeks proudly exported their wine and wine culture throughout the Mediterranean, which contributed to their expanding influence around the world. Foreign cultures also came to crave other aspects of Greek culture, like the beautiful jars and amphorae in which they stored their wine.
Rượu cũng là một biểu tượng địa vị ở La Mã cổ đại. Khi La Mã thay thế Hy Lạp trở thành cường quốc thống trị của khu vực vào thế kỷ thứ hai trước Công nguyên, người La Mã đã nhập khẩu nho Hy Lạp vào Ý, chuyển trung tâm buôn bán rượu vang.Wine was a status symbol in Ancient Rome, too. When Rome replaced Greece as the region’s dominant power in the second century BC, the Romans imported Greek grape vines into Italy, shifting the center of the wine trade.
Cả giới thượng lưu giàu có và nô lệ đều thích rượu vang, vì vậy tầng lớp xã hội và địa vị của một người được đánh dấu bằng loại rượu họ uống. Tất nhiên, những loại rượu ngon nhất chỉ dành cho giới thượng lưu. Rượu Falernian, được sản xuất đầu tiên ở Campania, vẫn được coi là một trong những loại rượu ngon nhất thế giới.Wealthy elites and slaves alike both enjoyed wine, so a person’s social class and status became marked by the kind of wine they drank. The best wines, of course, were reserved for the elite. Falernian, which was first produced in Campania, is still considered one of the world’s finest wines.
Lịch sử thế giới trong 6 chiếc kính Ý tưởng chính # 3: Rượu mạnh có cồn lan truyền từ Trung Đông và Châu Âu thông qua thương mại và phát minh ra phương pháp chưng cất.A History of the World in 6 Glasses Key Idea #3: Alcoholic spirits spread from the Middle East and Europe through trade and the invention of distillation.
Công nghệ sản xuất rượu tiếp tục được mở rộng trong những năm qua và đạt đến một cột mốc quan trọng khác khi người dân ở thế giới Ả Rập phát triển quy trình chưng cất rượu. Trong khi những linh hồn mới được tạo ra ở đó không đạt được nhiều sức hút vì lý do tôn giáo, chúng đã sớm nắm giữ ở châu Âu.Alcohol-producing technology continued to expand over the years and reached another milestone when people in the Arab world developed the distillation process. While the new spirits produced there didn’t gain much traction for religious reasons, they soon took hold in Europe.
Ban đầu, người châu Âu tin rằng rượu chưng cất có khả năng chữa bệnh. Michael Salernus, một nhà giả kim thuật người Ý, lần đầu tiên thử nghiệm quy trình này sau khi đọc về quá trình chưng cất rượu và muối trong các văn bản Ả Rập từ thế kỷ thứ mười hai. Mặc dù kết quả là tinh thần không được thoải mái cho lắm, nhưng nó sớm được coi là phương pháp chữa trị cho một số bệnh tật, từ bệnh tim đến tê liệt.For starters, Europeans believed that distilled wine had healing powers. Michael Salernus, an Italian alchemist, first experimented with the process after reading about the distillation of wine and salt in Arab texts from the twelfth century. Though the resulting spirit wasn’t very pleasant, it soon became regarded as a cure for a number of maladies, from heart diseases to paralysis.
Sự phổ biến của rượu mạnh đã góp phần thúc đẩy người châu Âu mở rộng ảnh hưởng của họ trên toàn cầu. Điều này là do chủ nghĩa đế quốc của họ phần lớn xuất phát từ mong muốn có được nhiều đường hơn, được sử dụng để sản xuất rượu rum.The popularity of spirits contributed to Europeans expanding their influence across the globe. This is because their imperialism largely stemmed from a desire to obtain more sugar, which was used to produce rum.
Các quốc gia châu Âu đã thành lập một số đồn điền trồng đường trên các đảo Caribe sau khi thuộc địa hóa chúng. Ví dụ, sau khi những người Anh định cư mang mía và thiết bị thu hoạch đến Barbados vào đầu những năm 1600, đường trở thành cây trồng quan trọng nhất của hòn đảo.European nations founded a number of sugar plantations on Caribbean islands after colonizing them. For instance, after English settlers brought sugarcane and harvesting equipment to Barbados in the early 1600s, sugar became the island’s most important crop.
Đường và rượu rum rất quan trọng ở Caribe đến nỗi rượu rum đã trở thành một dạng tiền tệ! Trong một số trường hợp, nó thậm chí còn được dùng để mua nô lệ.Sugar and rum were so important in the Caribbean that rum became a form of currency! In some cases, it was even used to buy slaves.
Trong những năm sau đó, các loại rượu chưng cất như rượu rum tiếp tục tác động sâu sắc đến tiến trình lịch sử nhân loại. Rum đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến giành độc lập của người Mỹ, với việc thông qua Đạo luật về mật mía vào năm 1733. Đạo luật này đánh thuế mật đường, được sử dụng để sản xuất rượu rum, được nhập khẩu từ những nơi không phải là thuộc địa của Anh.In later years, distilled spirits like rum went on to profoundly impact the course of human history. Rum played a part in the American fight for independence, with the passage of the Molasses Act in 1733. The act placed a tax on molasses, which was used to make rum, imported from places that weren’t British colonies.
Thực dân Mỹ phớt lờ luật pháp và tiếp tục buôn lậu mật đường của Pháp, loại có chất lượng cao hơn. Sự thách thức sớm và cởi mở này của luật pháp Anh cuối cùng đã bao gồm các sản phẩm khác, như trà, và lên đến đỉnh điểm là Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ.American colonists ignored the law and continued smuggling in French molasses, which was of higher quality. This early and open defiance of British law eventually included other products, like tea, and culminated in the American Revolutionary War.
Lịch sử thế giới trong 6 chiếc kính Ý tưởng chính # 4: Cà phê đã trở thành thức uống được lựa chọn trong giới trí thức trên khắp châu Âu.A History of the World in 6 Glasses Key Idea #4: Coffee became the drink of choice within intellectual circles across Europe.
Vào thời Trung cổ, một thức uống thay đổi cuộc chơi khác đã được phát triển: cà phê. Mặc dù lần đầu tiên nó trở nên phổ biến ở thế giới Ả Rập, nhưng đến thế kỷ XVII, nhu cầu cũng bắt đầu phát triển trên khắp châu Âu.In the Middle Ages, another game-changing drink was developed: coffee. While it first became popular in the Arab world, by the seventeenth century demand began to grow across Europe too.
Trước khi cà phê trở nên phổ biến, người châu Âu thường uống bia hoặc rượu suốt cả ngày. Hầu hết nước uống đều bị ô nhiễm, vì vậy một ly bia hoặc rượu nhẹ là lựa chọn an toàn hơn.Before coffee became widespread, it was common for Europeans to drink beer or wine throughout the day. Most drinking water was contaminated, so a glass of weak beer or wine was a safer bet.
Tuy nhiên, cà phê cũng an toàn như rượu vì nó được pha bằng nước sôi. Nó nhanh chóng trở thành thức uống được lựa chọn của những người không muốn say cả ngày, chẳng hạn như các nhà khoa học, thương gia, thư ký và những người trí thức khác. Hơn nữa, cà phê đã mang lại cho họ nguồn năng lượng bùng nổ và giúp họ thức dậy vào buổi sáng.Coffee, however, was as safe as alcohol because it was made with boiling water. It soon became the drink of choice among people who preferred not to be intoxicated all day, such as scientists, merchants, clerks and other intellectuals. Moreover, coffee gave them bursts of energy and helped wake them up in the morning.
Không lâu sau, các quán cà phê bắt đầu thay thế các quán rượu như là trung tâm của các cuộc tranh luận học thuật và chính trị, và các quán cà phê đầu tiên ở Anh xuất hiện vào giữa thế kỷ XVII. Không giống như các quán rượu, chúng được chiếu sáng tốt và chứa đầy đồ nội thất đẹp. Họ thu hút những khách hàng khá giả như thương gia, học giả và nhà tư tưởng chính trị, tất cả đều hài lòng khi tìm thấy một môi trường trí thức ít ảm đạm hơn một quán rượu.Soon enough, coffeehouses began to replace taverns as the centers of academic and political debate, and the first English coffeehouses emerged in the mid-seventeenth century. Unlike taverns, they were well lit and filled with nice furniture. They attracted well-to-do customers like merchants, academics and political thinkers, all of whom were pleased to find an intellectual environment less gloomy than a tavern.
Kết quả là, các quán cà phê nhanh chóng trở thành điểm nóng cho các cuộc tranh luận chính trị. Ví dụ, đó là trong các quán cà phê, nơi những người ủng hộ Charles II lưu vong gặp nhau để tranh luận về việc ông trở lại ngai vàng vào năm 1660. Các cuộc tranh luận và liên minh hình thành trong họ đóng một vai trò quan trọng trong việc khôi phục chế độ quân chủ và kết thúc triều đại của Oliver Cromwell.As a result, coffeehouses soon became hotspots for political debate. For instance, it was in coffeehouses where supporters of the exiled Charles II met to debate his return to the throne in 1660. The debates and alliances formed in them played an important role in the restoration of the monarchy and the end of Oliver Cromwell’s reign.
Tuy nhiên, Vua Charles II không tin tưởng vào các quán cà phê, mặc dù chúng đã giúp đưa ông trở về chiến thắng sau cuộc sống lưu vong. Anh ta lo ngại về những bài phát biểu tự do truyền qua họ, và thậm chí đã cố gắng đóng cửa họ.King Charles II distrusted coffeehouses, however, even though they helped lead to his triumphant return from exile. He was concerned about the free speech that coursed through them, and even attempted to shut them down.
Các quán cà phê cũng lan sang các khu vực khác của châu Âu, đặc biệt là Paris và Amsterdam. Các cơ sở cho phép mọi người gặp gỡ và trao đổi tin tức mới nhất và những câu chuyện phiếm - hoặc bắt đầu âm mưu các cuộc cách mạng! Trên thực tế, các cuộc tranh luận và trò chuyện sôi nổi trong các quán cà phê ở Paris đã đóng góp rất nhiều vào cuộc Cách mạng Pháp đến mức một số người cho rằng chúng là nguyên nhân khiến chế độ quân chủ cuối cùng sụp đổ.Coffeehouses spread to other parts of Europe too, particularly Paris and Amsterdam. The establishments allowed people to meet and exchange the latest news and gossip – or start plotting revolutions! In fact, debates and heated conversations in the coffeehouses of Paris contributed so much to the French Revolution that some have said they were the very reason that the monarchy eventually fell.
Ý tưởng chính về lịch sử thế giới trong 6 chiếc kính # 5: Từ lâu đã trở thành yếu tố quan trọng của văn hóa Trung Quốc, trà đã trở nên nổi tiếng ở phương Tây khi nó được người Anh áp dụng.A History of the World in 6 Glasses Key Idea #5: Long a staple of Chinese culture, tea rose to prominence in the West when it was adopted by the British.
Uống trà là một truyền thống nổi tiếng của Anh - nhưng người Anh không phải là người đầu tiên giới thiệu nó đến châu Âu. Trà đến châu Âu vào thế kỷ XVII trên những con tàu buôn bán từ Trung Quốc.Drinking tea is a well-known English tradition – but the English weren’t the first to introduce it to Europe. Tea came to Europe in the seventeenth century on trading ships from China.
Trung Quốc từ lâu đã chống lại thương mại với châu Âu vì các thương gia Trung Quốc cảm thấy họ không cần hàng hóa của châu Âu. Nhưng điều đó đã thay đổi vào giữa thế kỷ XVI khi họ bắt đầu tìm kiếm nhiều vàng và bạc hơn. Trung Quốc sớm phát triển mối quan hệ thương mại với Bồ Đào Nha, nơi họ gửi lụa và đồ sứ, và sau đó mở rộng thương mại sang các quốc gia châu Âu khác.China had long resisted trade with Europe as Chinese merchants felt they didn’t need European goods. But that changed in the mid-sixteenth century when they began to seek more silver and gold. China soon developed a trading relationship with Portugal, where they sent silk and porcelain, and later expanded their trade to other European nations.
Người Hà Lan là những người đầu tiên nhập khẩu chè, được coi như một món mới vào thời điểm đó. Nó được coi là một thứ xa xỉ vì nó đắt hơn cà phê và chủ yếu được sử dụng cho mục đích y học.The Dutch were the first to import tea, which was regarded as a novelty at the time. It was considered a luxury as it was more expensive than coffee, and was primarily used for medicinal purposes.
Tuy nhiên, trà nhanh chóng trở nên phổ biến ở Anh. Vào đầu thế kỷ XVII, chỉ khoảng sáu tấn chè được nhập khẩu mỗi năm. Vào cuối thế kỷ này, con số này đã tăng lên 11.000 tấn - và đó là chưa tính số lượng lớn được nhập lậu bất hợp pháp, con số này sẽ tăng gần gấp đôi con số đó!However, tea quickly became wildly popular in Britain. At the beginning of the seventeenth century, only about six tons of tea were imported each year. By the end of the century, the figure had risen to 11,000 tons – and that’s not counting the vast quantities that were smuggled in illegally, which would have nearly doubled that amount!
Vậy tại sao người Anh lại yêu thích trà đến vậy? Đó là một phần vì lý do xã hội; Trà được coi là mốt trong giới hoàng gia và thượng lưu. Khi nó trở nên có giá cả phải chăng hơn, các tầng lớp thấp hơn cũng đã áp dụng nó, để có vẻ phức tạp hơn.So why did the British love tea so much? It was partly for social reasons; tea was considered fashionable among the royalty and upper classes. As it became more affordable, the lower classes adopted it, too, in order to appear more sophisticated.
Những ngôi nhà và vườn chè sớm mọc lên khắp đất nước. Chúng đặc biệt phổ biến với phụ nữ, vì phụ nữ có thể mua trà tại quầy, trong khi hầu hết các quán cà phê đều cấm phụ nữ vào.Tea houses and tea gardens soon sprang up throughout the country. They were especially popular with women, as women could buy tea over the counter, whereas most coffeehouses would forbid women from even entering.
Nhưng cuộc hành trình của Tea vẫn chỉ mới bắt đầu. Ngành công nghiệp trà sắp trở thành một thế lực toàn cầu sẽ gia tăng sự thống trị của Anh trên toàn thế giới.But tea’s journey was still just beginning. The tea industry was about to become a global force that would increase British domination around the world.
Lịch sử thế giới trong 6 chiếc kính Ý tưởng chính # 6: Tình yêu trà của người Anh đã có tác động đến Cách mạng Công nghiệp và cán cân quyền lực toàn cầu.A History of the World in 6 Glasses Key Idea #6: The British love of tea had an impact on the Industrial Revolution and the global balance of power.
Đến thế kỷ thứ mười tám, cà phê đã mất dần vị thế so với trà ở những nơi làm việc công nghiệp như nhà máy, khi Đế quốc Anh tiếp tục quảng bá trà. Do đó, sự nổi lên của chè trùng với - và thậm chí có thể thúc đẩy - cuộc Cách mạng Công nghiệp.By the eighteenth century, coffee was losing ground to tea in industrial workplaces like factories, as the British Empire continued to promote tea. As such, the rise of tea coincided with – and perhaps even drove – the Industrial Revolution.
Trà, giống như cà phê, giúp người lao động tỉnh táo. Nhưng nó có một lợi ích khác: nó làm giảm các bệnh lây truyền qua đường nước nhờ tính chất kháng khuẩn của nó. Các công nhân công nghiệp của Anh giờ đây có thể ngủ trong không gian sống đông đúc mà không dễ bị lây lan dịch bệnh. Đổi lại, nhiều người có thể tham gia vào lực lượng lao động và nhiều công nhân hơn có nghĩa là nhiều nhà máy hơn.Tea, like coffee, helped keep workers awake. But it had another benefit of its own: it reduced waterborne diseases because of its antibacterial properties. The industrial workers of Britain could now sleep in crowded living spaces without being so vulnerable to the spread of disease. In turn, more people could join the workforce, and more workers meant more factories.
Các bà mẹ cho con bú cũng tạo ra sữa lành mạnh hơn nhờ trà, giúp giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và tăng dân số tầng lớp lao động nhiều hơn.Nursing mothers also produced healthier milk thanks to tea, which lowered infant mortality rates and grew the working class population even more.
Bản thân cây chè cũng thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp. Nó dần trở thành một biểu tượng địa vị, một phần quan trọng trong cuộc sống của mọi tầng lớp xã hội, và các nhà sản xuất Anh đã tìm cách đáp ứng nhu cầu ngày càng cao bằng cách tìm ra những cách thức sáng tạo để thúc đẩy sản xuất. Ví dụ, Công ty Wedgwood đã trở thành công ty tiên phong trong việc sản xuất hàng loạt trà trong thời đại này.Tea itself also spurred industrial growth. It gradually became a status symbol, an important part of life for all social classes, and British manufacturers sought to meet the increasing demand by finding innovative ways to boost production. The Wedgwood Company, for instance, became a pioneer in the mass production of tea in this era.
Cũng trong khoảng thời gian đó, trà đã đưa Công ty Đông Ấn trở thành một trong những công ty lớn mạnh nhất trên thế giới. Tổ chức bị buộc tội cung cấp trà cho Anh và được hưởng doanh thu vượt quá cả doanh thu của chính phủ Anh!Around the same time, tea was making the East India Company one of the most powerful companies in the world. The organization was charged with supplying tea to Britain and enjoyed revenues exceeding even those of the British government itself!
Đương nhiên, điều này đã mang lại cho họ rất nhiều quyền lực chính trị - đủ để quy định các chính sách thuế. Ví dụ, Đạo luật chè năm 1773 cho phép Công ty Đông Ấn xuất khẩu chè sang các thuộc địa của Mỹ miễn thuế, buộc các thương gia địa phương phải trả thuế nhập khẩu và tăng giá cho người tiêu dùng Mỹ.Naturally, this gave them a lot of political power – enough to even stipulate tax policies. For instance, the Tea Act of 1773 allowed the East India Company to export tea to the American colonies tax free, forcing local merchants to pay the import duties and raising prices for American consumers.
Các cuộc biểu tình và tẩy chay sau đó đã lên đến đỉnh điểm là Tiệc trà Boston khét tiếng. Thuế trà là một phần của một loạt các chính sách thuế không công bằng áp đặt lên người Mỹ, khiến họ cuối cùng phải đấu tranh cho độc lập của mình.The ensuing protests and boycotts culminated in the now infamous Boston Tea Party. The tea tax was part of a series of unfair tax policies imposed on the Americans, which eventually led them to fight for their independence.
Ý tưởng chính về lịch sử thế giới trong 6 chiếc kính Ý tưởng chính # 7: Soda đã thành công ở Hoa Kỳ, và Coca-Cola nhanh chóng nổi lên như một công ty dẫn đầu thị trường.A History of the World in 6 Glasses Key Idea #7: Soda took off in the United States, and Coca-Cola soon emerged as the market leader.
Khoảng một thế kỷ sau, một thức uống đột phá khác xuất hiện, lần này là ở Hoa Kỳ: soda.About one century later, another groundbreaking drink emerged, this time in the United States: soda.
Nhà khoa học và giáo sĩ người Anh Joseph Priestley là người đầu tiên phát minh ra soda cacbon hóa, sau khi ông phát hiện ra quá trình hòa tan khí vào nước.The British scientist and clergyman Joseph Priestley was the first to invent carbonized soda, after he discovered the process of dissolving gas into water.
Ban đầu, người ta sử dụng thức uống có ga của Priestley cho mục đích chữa bệnh, vì nó tương tự như nước suối tự nhiên. Tuy nhiên, ở Hoa Kỳ, mọi người bắt đầu uống nó vì hương vị của nó.People initially used Priestley’s carbonated drink for medicinal purposes, as it was similar to natural spring water. In the United States, however, people started drinking it for its taste.
Soda nhanh chóng được nhiều người coi là một thức uống giải khát, và sự phổ biến của nó thậm chí còn tăng lên sau khi giới thiệu quy trình đóng chai, được phát triển vào năm 1805 bởi Benjamin Silliman, một giáo sư hóa học tại Đại học Yale. Và vào năm 1909, một người bán nước ngọt đóng chai tên là Joseph Hawkins đã tìm ra cách sử dụng đài phun nước để pha chế nước ngọt trực tiếp cho khách hàng.Soda soon became widely regarded as a refreshing drink, and its popularity grew even more after the introduction of the bottling process, developed in 1805 by Benjamin Silliman, a chemistry professor at Yale University. And in 1909, a bottled soda seller named Joseph Hawkins figured out how to use fountains to dispense soda directly to customers.
Người Mỹ cũng cải thiện hương vị của soda bằng cách thêm siro làm từ trái cây vào thức uống. Và một người Mỹ đã sớm nghĩ ra loại nước ngọt nổi tiếng nhất trong số đó: Coca-Cola.Americans also improved the taste of soda by adding syrups made from fruits to the drink. And one American soon came up with the most famous soda of them all: Coca-Cola.
John Pemberton, một dược sĩ đến từ bang Georgia, đã phát minh ra Coca-Cola bằng cách thử nghiệm với coca, một thành phần mà anh ấy đã đọc trên các tạp chí y khoa. Ông đã tạo ra một loại đồ uống có tên là French Wine Coca bằng cách cho hỗn hợp này vào rượu, nhưng bắt đầu sản xuất các phiên bản không cồn khi phong trào Cấm rượu thu được động lực. Cuối cùng, ông đã phát triển loại đồ uống mà ngày nay đã nổi tiếng khắp thế giới.John Pemberton, a pharmacist from the state of Georgia, invented Coca-Cola by experimenting with coca, an ingredient he’d read about in medical journals. He created a drink called French Wine Coca by infusing the mixture with wine, but began producing non-alcoholic versions as the Prohibition movement gathered momentum. Eventually, he developed the drink that is now famous around the world.
Trong khi Pemberton ban đầu quảng cáo Coca-Cola như một loại thuốc bổ, nó nhanh chóng trở nên phổ biến hơn như một thức uống giải khát, một phần lớn là nhờ vào kỹ năng tiếp thị khôn ngoan của ông.While Pemberton initially advertised Coca-Cola as a tonic, it quickly became more popular as a refreshment, thanks in large part to his shrewd marketing skills.
Trên thực tế, anh ấy chọn cái tên “Coca-Cola” vì anh ấy biết hai chữ C sẽ trông đẹp trên các quảng cáo. Ông muốn Coca-Cola có mặt ở khắp mọi nơi; các mẫu, áp phích và biểu ngữ miễn phí trên các vòi nước ngọt nhanh chóng nâng cao nhận thức của công chúng về thức uống ngọt ngào có ga của anh ấy.In fact, he picked the name “Coca-Cola” because he knew the two C’s would look good on advertisements. He wanted Coca-Cola to be everywhere; free samples, posters and banners on soda fountains quickly increased public awareness of his sweet, fizzy drink.
Chiến lược của ông đã thành công rực rỡ: vào năm 1887, doanh số bán xi-rô Coca-Cola đã tăng lên 200 gallon mỗi tháng chỉ riêng ở Atlanta. Và chỉ 8 năm sau, doanh số hàng năm đã vượt quá 76.000 gallon.His strategy was a great success: in 1887, sales of Coca-Cola syrup jumped to 200 gallons a month in Atlanta alone. And just eight years later, annual sales exceeded 76,000 gallons.
Lược sử thế giới trong 6 chiếc kính Ý tưởng chính # 8: Coca-Cola trở thành một hiện tượng toàn cầu khi Hoa Kỳ từ bỏ chính sách biệt lập của mình.A History of the World in 6 Glasses Key Idea #8: Coca-Cola became a global phenomenon when the United States abandoned its isolationist policy.
Coca-Cola hiện là một thương hiệu quốc tế lớn, nhưng thật khó để tưởng tượng ra một sản phẩm mang phong cách Mỹ khác biệt hơn. Vậy nó đã lan rộng ra toàn cầu như thế nào?Coca-Cola is now a major international brand, but it’s hard to imagine a product that’s more distinctly American. So how did it spread across the globe?
Coca-Cola bắt đầu hành trình quốc tế khi Hoa Kỳ từ bỏ chính sách biệt lập. Trước Chiến tranh thế giới thứ hai, công ty Coca-Cola cũng giống như chính phủ Mỹ: họ không mấy quan tâm đến việc mở rộng ra nước ngoài.Coca-Cola began its international journey when the United States abandoned its policy of isolationism. Prior to the Second World War, the Coca-Cola company was much like the American government: it had little interest in expanding abroad.
Tuy nhiên, sau trận đánh bom Trân Châu Cảng, quân đội Mỹ đã được điều động khắp nơi trên thế giới - và Coca-Cola đã đồng hành cùng họ. Những người lính phục vụ đã liên kết Coca-Cola với lòng yêu nước và bản sắc của người Mỹ. Công ty đã nhìn thấy một cơ hội tiếp thị tuyệt vời và đưa ra mệnh lệnh “mỗi người đàn ông mặc đồng phục sẽ nhận được một chai Coca-Cola với giá năm xu, dù anh ta ở đâu”.After the bombing of Pearl Harbor, however, American troops were dispatched all over the globe – and Coca-Cola went with them. Servicemen came to associate Coca-Cola with patriotism and American identity. The company saw an excellent marketing opportunity and issued an order that “every man in uniform gets a bottle of Coca-Cola for five cents, wherever he is.”
Coca-Cola đã bắt đầu xây dựng các nhà máy đóng chai ở các quốc gia khác để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các nhân viên phục vụ, đặc biệt là ở các khu vực chiến lược như Bắc Phi. Hoạt động của các nhà máy sau đó được chuyển giao cho người dân địa phương sau chiến tranh, và thức uống này đã trở thành một thức uống được yêu thích trên toàn cầu.Coca-Cola began building bottling plants in other countries to meet the growing demands of the servicemen, particularly in strategic regions like North Africa. The operations of the plants were then turned over to locals after the war, and the drink became a global favorite.
Trong thời kỳ hậu chiến, các nhóm chống Mỹ gán cho đồ uống một đặc điểm rất khác. Những người cộng sản ghét thương hiệu này trong Chiến tranh Lạnh, coi nó là biểu tượng của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa đế quốc Mỹ. Cộng sản Pháp thậm chí còn cố gắng cấm nó với lý do nó độc.In the post-war period, anti-American groups ascribed a very different character to the drink. Communists hated the brand in the Cold War, seeing it as the symbol of American capitalism and imperialism. French Communists even tried to get it banned on the grounds that it was poisonous.
Một vị tướng Liên Xô tên là Georgy Zhukov rất yêu thích Coca-Cola, nhưng lại cảnh giác với việc kết hợp với một thứ gì đó quá Mỹ. Do đó, anh ta hỏi nếu nó có thể được làm rõ ràng, vì vậy nó sẽ giống như vodka!One Soviet General by the name of Georgy Zhukov adored Coca-Cola, but was wary of being associated with something so American. He thus asked if it could be made clear, so it would look like vodka!
Coca-Cola thậm chí còn ảnh hưởng đến chính trị Trung Đông. Vào những năm 1960, Israel tin rằng Coca-Cola đang cố tình đứng ngoài Israel để không làm mất lòng thị trường Ả Rập, vốn có tiềm năng lớn hơn nhiều. Các nhóm ủng hộ Israel bắt đầu xem xét tẩy chay trên khắp Hoa Kỳ, vì vậy công ty đã đồng ý cấp phép nhượng quyền thương mại đóng chai ở Tel Aviv. Điều này đã kích động một cuộc tẩy chay Ả Rập, chỉ kết thúc vào những năm 1980.Coca-Cola even influenced Middle Eastern politics. In the 1960s, Israel came to believe that Coca-Cola was deliberately staying out of the Israel so as not to offend the Arab market, which was potentially much larger. Pro-Israeli groups began considering a boycott across the United States, so the company agreed to license a bottling franchise in Tel Aviv. This, in turn, provoked an Arab boycott, which only ended in the 1980s.
Tóm tắt cuối cùngFinal summary
Thông điệp chính trong cuốn sách này:The key message in this book:
Trong vài thiên niên kỷ, nước là thức uống duy nhất dành cho con người. Nhưng điều đó đã thay đổi hoàn toàn trong 10.000 năm qua. Các loại đồ uống khác nhau đã trở nên nổi tiếng toàn cầu, không chỉ dựa trên thị hiếu của họ, mà còn dựa trên sự thay đổi xã hội. Các ngành công nghiệp lớn trên toàn cầu hiện nay xoay quanh bia, rượu, rượu mạnh, cà phê, trà và Coca-Cola - và sáu loại đồ uống được yêu thích này sẽ tiếp tục định hình cuộc sống của chúng ta trong nhiều năm tới.For several millennia, water was the only drink available to humans. But that has changed completely in the last 10,000 years. Different beverages have risen to global prominence, based not only on their tastes, but on societal shifts as well. Major global industries now revolve around beer, wine, spirits, coffee, tea and Coca-Cola – and these six beloved drinks will continue to shape our lives for years to come.
history_world_6_glasses_favorite_drinks_changed.txt · Last modified: 2021/09/10 21:25 by bacuro