User Tools

Site Tools


factfulness_ten_reasons_we_re_wrong_world

Factfulness: Ten Reasons We’re Wrong About the World – and Why Things Are Better Than You Think

Lượt xem: 6

Tài liệu dưới đây được dịch sơ bộ bằng công cụ dịch tự động và sẽ được kiểm tra, điều chỉnh lại bởi các thành viên của trang web dichsach.club (bao gồm cả bạn nữa); Vì vậy, nếu bạn nhận thấy bản dịch này có nội dung nào chưa chính xác, đừng ngần ngại ấn vào nút “Edit this page” để hiệu chỉnh nội dung giúp bản dịch ngày càng hoàn thiện hơn. Cảm ơn bạn rất nhiều!

Bản dịchBản tiếng Anh
Sự thật: Mười lý do chúng ta sai về thế giới - và tại sao mọi thứ tốt hơn bạn nghĩFactfulness: Ten Reasons We’re Wrong About the World – and Why Things Are Better Than You Think
Hans Rosling, Ola Rosling, Anna Rosling RönnlundHans Rosling, Ola Rosling, Anna Rosling Rönnlund
Sự thật (2018) cung cấp cho độc giả vô số số liệu thống kê và những sự thật lạnh lùng, khó cho thấy thế giới trở thành một nơi tốt đẹp hơn nhiều so với cách đây vài thế hệ. Tuy nhiên, hơn thế nữa, tác giả Hans Rosling còn mang đến cho độc giả một cách để xem xét lại tư duy và đấu tranh chống lại bản năng tập trung vào cái xấu và đánh mất cái tốt của chúng ta.Factfulness (2018) offers readers a wealth of statistics and cold, hard facts that reveal the world to be a far better place than it was just a couple generations ago. But, more than that, author Hans Rosling also offers readers a way to revise their thinking and fight against our instinct to focus on the bad and lose sight of the good.
Nó dành cho ai?Who is it for?
Độc giả quan tâm về hành tinhReaders concerned about the planet
Các nhà hoạt động và nhà môi trườngActivists and environmentalists
Những người liên quan đến sức khỏe cộng đồngPeople involved in public health
Thông tin về các Tác giảAbout the author
Hans Rosling là một nhà giáo dục đại chúng được kính trọng, người luôn nỗ lực khai sáng tâm trí của mọi người trên toàn cầu. Ông đã sử dụng nhiều thập kỷ kinh nghiệm của mình với tư cách là một bác sĩ y khoa và giáo sư y tế công cộng để cung cấp thông tin hữu ích và giải pháp cho những thách thức hiện nay, đặc biệt là ở các cộng đồng có thu nhập thấp. Trước khi qua đời vào năm 2017, Rosling đã có những bài TED Talks cực kỳ nổi tiếng và được tạp chí Time xếp vào hàng những người có ảnh hưởng nhất trên thế giới.Hans Rosling was an esteemed public educator who strove to enlighten the minds of people around the globe. He used his decades of experience as a medical doctor and professor of public health to provide useful information about and solutions to the challenges of the day, especially in low-income communities. Before he passed away in 2017, Rosling gave extremely popular TED Talks and was ranked among the most influential people in the world by Time magazine.
Ola Rosling và Anna Rosling Rönnlund là con trai và con dâu của Hans Rosling. Họ cũng là những người đồng sáng lập của Gapminder Foundation, chuyên thiết kế đồ họa và sử dụng công nghệ tiên tiến để làm cho số liệu thống kê và dữ liệu dễ dàng truy cập và hiểu hơn.Ola Rosling and Anna Rosling Rönnlund are the son and daughter-in-law of Hans Rosling. They are also the co-founders of the Gapminder Foundation, dedicated to designing graphics and using cutting-edge technology to make statistics and data more easily accessible and understood.
Trong một thế giới hoàn hảo, các nhà báo sẽ luôn trình bày tin tức một cách hoàn toàn chính xác và họ sẽ đưa ra nhiều bối cảnh phù hợp để làm cho nó có tác động hơn nữa. Nhưng, thật không may, chúng ta đang sống trong thế giới thực, nơi các nhà báo làm công việc thu hút độc giả, và độc giả thích những thứ siêu đơn giản và đầy kịch tính. Kết quả là, thế giới quan của chúng ta đã trở nên lệch lạc - một sự thể hiện kém cỏi về thế giới thực sự là như thế nào.In a perfect world, journalists would always present the news in a completely accurate way, and they’d give plenty of relevant context to make it even more impactful. But, unfortunately, we live in the real world, where journalists are in the business of attracting readers, and readers love things to be both super simple and full of drama. As a result, our worldview has become skewed — a poor representation of what the world is really like.
Trung tâm của thế giới quan lộn xộn của chúng ta là niềm tin rằng mọi người trên khắp hành tinh đang tồi tệ hơn họ trước đây. Nhưng điều này không thể xa hơn sự thật. Trên thực tế, tình trạng nghèo đói đã giảm đi rất nhiều so với trước đây, mọi người ở khắp mọi nơi đang sống lâu hơn và ngày càng ít người trên thế giới bị điều hành bởi các chế độ gia trưởng áp bức và phân biệt giới tính.At the heart of our messed up worldview is the belief that people around the planet are worse off than they were before. But this couldn’t be further from the truth. In fact, there’s far less poverty than ever before, people everywhere are living longer and less of the world is being run by sexist and oppressive patriarchies.
Tất cả những thay đổi tích cực này là kết quả của một nền kinh tế toàn cầu tiếp tục đưa người dân thoát khỏi đói nghèo và nâng cao mức thu nhập của họ. Thật vậy, nếu chúng ta kết hợp các quốc gia có thu nhập trung bình và cao, chúng ta chiếm 91% nhân loại. Điều đó thật đáng kinh ngạc, vì chỉ 200 năm trước, 85% thế giới chìm trong nghèo đói.All this positive change is the result of a global economy that continues to lift people out of poverty and increase their income levels. Indeed, if we combine middle- and high-income countries, we account for 91 percent of humanity. That’s pretty amazing, considering that, just 200 years ago, 85 percent of the world was mired in poverty.
Phần tóm tắt cuốn sách này giúp chúng ta hiểu được mức độ tiến bộ đã đạt được và cách tất cả chúng ta có thể học cách vượt qua những tiêu cực để nhìn thế giới của chúng ta theo một cách tích cực và chính xác.These book summary help us understand just how much progress has been made, and how we all can learn to overcome the negatives to see our world in a positive, accurate light.
Trong phần tóm tắt này về Sự thật của Hans Rosling, Ola Rosling, Anna Rosling Rönnlund, bạn sẽ khám pháIn this summary of Factfulness by Hans Rosling, Ola Rosling, Anna Rosling Rönnlund, you’ll discover
tại sao chúng ta không nên nghĩ mọi thứ theo nghĩa đen trắng của Đông và Tây nữa;why we shouldn’t think of things in the black-and-white terms of East and West anymore;
tại sao việc đổ lỗi cho các CEO dược phẩm có lẽ là thiển cận; vàwhy blaming pharmaceutical CEOs is probably shortsighted; and
tại sao thiên tai ít chết người hơn trước đây.why natural disasters are less deadly than they used to be.
Ý tưởng chính về tính xác thực # 1: “Các quan niệm lớn”, giống như sự phân chia Đông-Tây, ngăn cản chúng ta nhìn thế giới một cách chính xác.Factfulness Key Idea #1: “Megamisconceptions,” like the East-vs-West divide, prevent us from seeing the world accurately.
Đây là một câu hỏi dành cho bạn: Trong 20 năm qua, điều gì đã xảy ra với mức độ nghèo cùng cực trên thế giới? Nó đã tăng gần gấp đôi? Giữ nguyên? Hay bị cắt gần một nửa? Nếu bạn đoán rằng nó đã giảm gần một nửa, bạn là một trong số ít người trả lời đúng câu hỏi.Here’s a question for you: Over the past 20 years, what has happened to the level of extreme poverty in the world? Has it nearly doubled? Stayed the same? Or been nearly cut in half? If you guessed that it has been nearly halved, you’re one of the few people to answer the question correctly.
Ở Hoa Kỳ, chỉ có năm phần trăm số người hiểu đúng; ở Vương quốc Anh, chỉ có chín phần trăm chọn câu trả lời đúng - và những người chọn sai bao gồm một số chuyên gia sáng giá nhất đang làm việc hiện nay. Lý do tại sao rất ít người có hiểu biết chính xác về thế giới một phần lớn là do bản năng tự nhiên của chúng ta và cái mà tác giả gọi là megamisconception.In the United States, only five percent of people got it right; in the United Kingdom, only nine percent picked the right answer – and those who got it wrong include some of the brightest experts working today. The reason why so few people have an accurate understanding of the world is due in large part to our natural instincts and what the author calls megamisconceptions.
Một số quan niệm sai lầm là rất lớn vì chúng làm xáo trộn sự hiểu biết sâu sắc của chúng ta về thế giới. Một trong những vấn đề lớn là tâm lý “chúng ta so với họ” của người phương Tây - nghĩa là, ý tưởng rằng phương Tây và phương Đông về cơ bản là khác nhau và bằng cách nào đó mâu thuẫn với nhau. Đây cũng được coi là khái niệm lỗi thời về “thế giới phát triển” so với “thế giới đang phát triển”.Some misconceptions are mega because of how deeply they mess up our understanding of the world. One of the big ones is Westerners’ “us-versus-them” mentality – that is, the idea that West and the East are fundamentally different and somehow at odds with each other. This is also referred to as the outdated concept of the “developed world” versus the “developing world.”
Khi tác giả giảng bài, ông nhận thấy rằng nhiều sinh viên vẫn nghĩ rằng phương Đông là những quốc gia có tỷ lệ sinh vượt ngoài tầm kiểm soát và là nơi tôn giáo và văn hóa ngăn cản việc hình thành một xã hội hiện đại hoặc “phương Tây”. Như một trong những sinh viên của Rosling đã nói, “Họ không bao giờ có thể sống như chúng tôi.”When the author gave lectures, he noticed that many students still thought that the East was filled with countries where birth rates are out of control and where religion and culture prevent the creation of a modern or “Western” society. As one of Rosling’s students put it, “They can never live like us.”
Nhưng chính xác thì ai là “họ”, hay “phương Đông” hay “thế giới đang phát triển” - cả Nhật Bản và Mexico City vẫn là một phần của phương Đông? Trung Quốc và Ấn Độ vẫn bị coi là không có khả năng trở thành nơi có các thành phố hiện đại?But who exactly is “they,” or the “East,” or the “developing world” – is both Japan and Mexico City still part of the East? Are China and India still considered incapable of being home to modern cities?
Quay trở lại năm 1965, nếu chúng ta chỉ nhìn vào tỷ lệ tử vong ở trẻ em trên toàn thế giới, đây là một thử nghiệm tuyệt vời về hệ thống y tế, giáo dục và kinh tế tổng thể của một quốc gia, thì 125 quốc gia sẽ rơi vào nhóm “đang phát triển” khi có hơn 5% dân số của họ trẻ em chết trước sinh nhật lần thứ năm. Ngày nay, danh mục đó chỉ chứa 13 quốc gia.Back in 1965, if we just looked at the child mortality rate around the world, which is a great test of a nation’s overall health, education and economic systems, 125 countries would fall into the “developing” category of having over five percent of their children die before their fifth birthday. Today, that category only contains 13 countries.
Nói cách khác, không còn “phương Tây và phần còn lại” nữa.In other words, there is no “West and the rest” anymore.
Ý tưởng chính về sự thật # 2: Những quan niệm lớn khác xuất phát từ bản năng tiêu cực của chúng ta.Factfulness Key Idea #2: Other megamisconceptions come as a result of our negativity instinct.
Đây là một câu hỏi khác: Ở tất cả các quốc gia có thu nhập thấp trên thế giới, có bao nhiêu nữ sinh tốt nghiệp trường công? Hai mươi phần trăm, 40 phần trăm hay 60 phần trăm? Bạn đã bắt đầu đoán rằng câu trả lời có thể sẽ là câu trả lời tích cực hơn?Here’s another question: In all of the world’s low-income nations, how many girls finish public school? Twenty percent, 40 percent or 60 percent? Are you already starting to guess that the answer will likely be the more positive one?
Thật vậy, 60% trẻ em gái ở các quốc gia có thu nhập thấp tốt nghiệp trường công. Hơn nữa, trung bình, tất cả phụ nữ 30 tuổi đã trải qua chín năm đi học. Con số này chỉ kém một năm so với mức trung bình trên toàn thế giới đối với đàn ông 30 tuổi.Indeed, 60 percent of the girls in low-income nations finish public school. What’s more, on average, all 30-year-old women have spent nine years in school. That’s only one year less than the worldwide average for 30-year-old men.
Đây chỉ là một vài dấu hiệu cho thấy những tiến bộ đáng kinh ngạc đã đạt được - những tiến bộ mà rất ít người thậm chí còn nhận thức được. Vậy tại sao những mặt tích cực này lại bị bỏ qua? Chà, một lý do là bản năng tiêu cực của chúng ta, dẫn đến quan niệm lớn thứ hai: rằng thế giới đang trở nên tồi tệ hơn.These are just a couple signs of the amazing progress that’s been made – progress of which very few people are even aware. So why do these positives get overlooked? Well, one reason is our negativity instinct, which leads to the second megamisconception: that the world is getting worse.
Sự thật là, trên toàn thế giới, chỉ trong mỗi thống kê có thể đo lường được, từ tuổi thọ đến (thiếu) đói nghèo, thế giới đã trở nên tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, là con người, chúng ta có xu hướng tập trung vào điều xấu.The truth is, across the board, in just about every single measurable statistic, from life expectancy to (lack of) poverty, the world has gotten better. Yet, as human beings, we tend to focus on the bad.
Năm 1800, 85 phần trăm thế giới sống trong cảnh nghèo đói cùng cực; ngày nay, tỷ lệ phần trăm đó đã giảm xuống còn chín! Điều này hoàn toàn tuyệt vời, nhưng bạn sẽ không nghe thấy nó trên bản tin. Các hãng tin tức có nhiều khả năng đưa tin về thảm họa thiên nhiên, tội ác hoặc bất kỳ sự sai lệch nào khác so với quỹ đạo tuyệt vời của thế giới.In 1800, 85 percent of the world lived in extreme poverty; today, that percentage is down to nine! This is completely amazing, and yet you’re not going to hear about it in the news. News outlets are far more likely to report on natural disasters, crimes or any of the other dismal deviations from the otherwise excellent trajectory of the world.
Trở lại những năm 1980, có rất ít tin tức để tiêu thụ và toàn bộ hệ sinh thái có thể bị phá hủy mà không cần nhiều như một câu chuyện trên báo địa phương của bạn. Giờ đây, toàn bộ các tờ báo trên thế giới đều nằm trong tầm tay bạn, khiến bạn - và hầu như tất cả những người khác trên trái đất - biết nhiều tin xấu hơn bao giờ hết. Sự tiếp xúc quá mức này tạo cảm giác rằng mọi thứ đã trở nên tồi tệ hơn nhiều trong hai mươi năm qua.Back in the 1980s, there was far less news to consume and entire ecosystems could be demolished without so much as one story in your local paper. Now, the entire world’s newspapers are at your fingertips, exposing you – and almost everyone else on earth – to more bad news than ever before. This overexposure gives the impression that things have gotten far worse in the past twenty years.
Nhưng hãy nhớ rằng, đối với mỗi cái chết mà bạn đã đọc do lũ lụt hoặc động đất, có rất nhiều người sống sót sau thảm họa không được báo cáo. Trên thực tế, nhờ những tiến bộ trong vật liệu xây dựng giá cả phải chăng, các cộng đồng thu nhập thấp đã an toàn hơn rất nhiều so với trước đây. Ngày nay, tỷ lệ người chết vì thiên tai chỉ bằng 25% so với 100 năm trước.But remember, for every death you read about due to a flood or earthquake, there are many who survived the disaster that aren’t being reported on. In fact, thanks to advancements in affordable building materials, low-income communities are far safer than they’ve ever been. Today, the rate of deaths due to natural disaster is only 25 percent of what it was 100 years ago.
Ý tưởng chính về sự thật số 3: Bản năng sợ hãi và kích thước, cũng như bản năng nhìn thẳng vào đường thẳng của chúng ta, cũng góp phần vào sự hiểu biết sai lệch của chúng ta về thế giới.Factfulness Key Idea #3: Our fear and size instincts, as well as our straight-line instinct, also contribute to our skewed understanding of the world.
Nếu bạn nhìn thấy một biểu đồ có một đường thẳng đi lên, bộ não của bạn có thể sẽ cho bạn biết rằng đường thẳng này sẽ tiếp tục đi lên trong tương lai gần. Tuy nhiên, rất ít biểu đồ có đường thẳng. Hãy nghĩ về tốc độ phát triển thời thơ ấu của chính bạn; Trong một thời gian, chiều cao của bạn có thể được đo bằng một đường thẳng, nhưng sau đó bạn đạt đến độ cao cực đại và nó chững lại.If you see a chart with a line that’s going steadily up, your brain will likely tell you that this straight line will continue going up for the foreseeable future. However, very few charts have straight lines. Think of your own childhood growth rate; for a while, your height could probably be measured in a straight line, but then you hit a peak height, and it leveled off.
Chúng tôi cũng nghĩ như vậy về dân số: quan niệm khổng lồ thứ ba của chúng tôi là dân số thế giới sẽ tiếp tục tăng lên, tăng lên, khi thực tế là chúng ta gần chạm đến đỉnh cao của mình.We think the same about population: our third megamisconception is that the world’s population will continue going up, up, up, when the fact is that we’re close to hitting our peak.
Theo các nhà dự báo của Liên hợp quốc, với nhiệm vụ nghiên cứu sự gia tăng dân số, dân số thế giới sẽ giảm dần trong khoảng từ năm 2060 đến năm 2100. Có một vài lý do giải thích cho điều này, nhưng lý do chính là, khi nghèo đói giảm, mọi người có xu hướng ít hơn bọn trẻ.According to the UN forecasters, whose job it is to study population growth, the world population will flatten out between 2060 and 2100. There are a few reasons for this, but a primary one is that, as poverty decreases, people tend to have fewer children.
Hàng trăm năm trước, trung bình một bà mẹ sinh khoảng sáu đứa con do tỷ lệ tử vong cao và nhu cầu có những đứa trẻ có thể giúp đỡ công việc đồng áng hoặc nhà máy. Đây không còn là trường hợp; Hiện nay, nhờ được giáo dục, kiểm soát sinh đẻ và bớt đói nghèo, trung bình một bà mẹ có 2,5 con. Vào năm 2060, những đứa trẻ đã được sinh ra sẽ lớn lên và có con của chúng, tại thời điểm đó dân số được dự đoán sẽ chững lại ở mức khoảng 11 tỷ hoặc lâu hơn.Hundreds of years ago, the average mother gave birth to around six children due to the high mortality rate and the need to have kids who could help with the farming or factory work. This is no longer the case; now, thanks to education, birth control and less poverty, the average mother has 2.5 kids. By 2060, the children already born will have grown up and had their kids, at which point the population is predicted to level off at around 11 billion or so.
Vì vậy, thực sự chúng ta không nên lo lắng về sự gia tăng dân số không bao giờ ngừng nghỉ / dân số quá đông. Tuy nhiên, chúng tôi lo lắng. Điều này là do bản năng sợ hãi và kích thước của chúng ta.So really we shouldn’t be worried about never-ending population growth/overpopulation. Yet, we do worry. This is because of our fear and size instincts.
Lý do cho bản năng sợ hãi của chúng ta khá tự giải thích - sợ hãi có thể giúp bạn an toàn trước các mối đe dọa. Tổ tiên của chúng ta đã phát triển bản năng này trong những thời điểm nguy hiểm hơn khi con người gặp rủi ro từ hổ răng kiếm và các bộ tộc đối thủ. Vì không còn nhiều mối đe dọa trước mắt nữa, chúng ta hiện có xu hướng đánh lạc hướng nỗi sợ hãi của mình, lo lắng về những mối đe dọa không thực sự tồn tại.The reason for our fear instinct is rather self-explanatory – being afraid can keep you safe from threats. Our ancestors developed this instinct in more dangerous times when humans were at risk from saber-toothed tigers and rival tribes. As there are no longer as many immediate threats, we now tend to misplace our fear, worrying about threats that don’t really exist.
Và bản năng kích thước của chúng ta khiến chúng ta đánh giá quá cao những nguy hiểm mà bản năng sợ hãi của chúng ta tạo ra cho chúng ta. Hãy sợ hãi bạo lực của chúng ta. Chúng tôi tiếp xúc với một số lượng lớn các bản tin về bạo lực hơn bao giờ hết, vì vậy chúng tôi nghĩ rằng có nhiều bản tin về bạo lực hơn bao giờ hết. Nhưng những con số thực tế cho thấy tội phạm đã giảm. Tại Hoa Kỳ, 14,5 triệu vụ phạm tội đã được báo cáo vào năm 1990. Năm 2016, con số đó đã giảm xuống còn 9,5 triệu.And our size instinct leads us to overestimate the dangers that our fear instinct creates for us. Take our fear of violence. We are exposed to a greater number of news reports on violence than ever before, so we think there is more of it. But the real numbers show that crime is down. In the United States, 14.5 million crimes were reported in 1990. In 2016, that number was down to 9.5 million.
Ý tưởng chính xác thực số 4: Mọi người có xu hướng khái quát hóa quá mức và nhầm tưởng rằng một số kết quả nhất định là không thể tránh khỏi.Factfulness Key Idea #4: People tend to over-generalize and mistakenly think certain outcomes are unavoidable.
Một trong những cách tốt nhất để chống lại nhiều bản năng tồi tệ nhất của chúng ta là thu thập dữ liệu phù hợp và cung cấp cho nó bối cảnh thích hợp. Nếu bạn đọc rằng 4 triệu trẻ sơ sinh đã chết vào năm ngoái, thì quy mô của con số đó có thể khiến bạn tin rằng chúng ta đang sống trong thời kỳ khủng khiếp. Tuy nhiên, nếu bạn nhìn vào số trẻ sơ sinh đã chết vào năm 1950, và thấy rằng con số là 14,4 triệu, bạn sẽ hiểu chính xác hơn nhiều về thời đại chúng ta đang sống.One of the best ways to combat many of our worst instincts is to collect the right data and give it the appropriate context. If you read that 4 million babies died last year, the size of that number could lead you to believe that we live in terrible times. However, if you look up how many babies died in 1950, and see that the number is 14.4 million, you get a much more accurate understanding of the times we live in.
Đúng vậy, trong một thế giới lý tưởng, sẽ không có trẻ sơ sinh nào chết - nhưng, ở chúng ta, điều quan trọng là phải bối cảnh hóa sự bất hạnh để nhận thức sự tiến bộ. Giảm được mười triệu trẻ sơ sinh tử vong hàng năm trong vòng chưa đầy 70 năm là một thành tựu to lớn, và chúng ta cần ghi nhận những tiến bộ đó.Yes, in an ideal world, no babies would die – but, in ours, it’s important to contextualize misfortune in order to perceive progress. To have reduced the number of yearly infant deaths by ten million in less than 70 years is a great accomplishment, and we need to recognize such progress.
Hơn nữa, chúng ta cần tránh đưa ra những khái quát không hữu ích.Furthermore, we need to avoid making unhelpful generalizations.
Một số khái quát là chính xác - ẩm thực ở Nhật Bản khác với ẩm thực ở Anh - nhưng nhiều khái niệm khác, đặc biệt là về chủng tộc và giới tính, giống như những rào cản đối với một thế giới quan chính xác.Some generalizations are accurate – the cuisine in Japan is different than the cuisine in England – but many others, especially those about race and gender, are like roadblocks to an accurate worldview.
Đây là một câu hỏi khác: Có bao nhiêu trẻ em một tuổi trên thế giới đã được chủng ngừa một số bệnh? 20 phần trăm, 50 phần trăm hay 80 phần trăm? Vâng, đúng vậy, 80% - gần như tất cả trẻ em trên thế giới đều được chăm sóc sức khỏe cơ bản.Here’s another question: How many one-year-old children in the world have been vaccinated against some disease? Twenty percent, 50 percent or 80 percent? Yes, that’s right, 80 percent – nearly all of the world’s kids have some form of basic health care.
Thống kê này không chỉ gây chú ý khi bạn xem xét mà nhiều người đã nghĩ rằng nó là không thể chỉ vài thế hệ trước. Nó cũng thách thức một khái niệm chung rằng một số quốc gia - có lẽ ở Châu Phi hoặc Trung Đông - sẽ không bao giờ có cơ sở hạ tầng phù hợp để cung cấp những loại thuốc này cho trẻ em và sẽ vĩnh viễn chìm trong đói nghèo.Not only is this statistic mind-blowing when you consider that many people would have thought it impossible just a couple generations ago. It also defies a common generalization that certain countries – perhaps in Africa or the Middle East – will never have the right infrastructure to get these kinds of medicines to children, and are destined to be forever mired in poverty.
Thay vì suy nghĩ theo bộ lạc, tôn giáo hay văn hóa, một thế giới quan chính xác hơn sẽ là nhìn thế giới theo mức thu nhập. Điều này hoạt động tốt bởi vì, bất kể tôn giáo hay văn hóa của nó, một quốc gia thoát khỏi mức thu nhập thấp nhất sẽ sớm chứng kiến ​​những cải thiện về những thứ như giáo dục, chăm sóc sức khỏe và cơ sở hạ tầng cơ bản.Rather than thinking in terms of tribes, religions or cultures, a more accurate worldview would be to see the world in terms of income levels. This works well because, no matter its religion or culture, a country that’s escaped the bottom income level will soon see improvements in things like education, health care and basic infrastructure.
Ý tưởng chính xác thực số 5: Để nhìn thế giới một cách chính xác, mọi người cần phải có nhiều góc nhìn và tránh đổ lỗi cho cá nhân hoặc nhóm.Factfulness Key Idea #5: To see the world accurately, people need to take in multiple perspectives and avoid casting blame on individuals or groups.
Một trong những cách tốt nhất để tránh sự tổng quát hóa quá mức là đi du lịch và tận mắt nhìn thấy các nền văn hóa khác. Đây cũng là một cách tuyệt vời để có được nhiều góc nhìn, điều này cực kỳ quan trọng, vì việc xem xét các góc nhìn hạn chế là một rào cản lớn khác để có một thế giới quan chính xác.One of the best ways to avoid overgeneralization is to travel and see other cultures firsthand. This is also a great way to gain multiple perspectives, which is hugely important, since taking in limited perspectives is another big roadblock to an accurate worldview.
Nếu bạn đến Afghanistan ngày nay, một trong số ít quốc gia vẫn đang nỗ lực để thoát khỏi cảnh nghèo cùng cực và mức thu nhập thấp nhất, bạn sẽ gặp những người trẻ tuổi, những người dù sao cũng đang chuẩn bị cho một cuộc sống hiện đại.If you were to go to Afghanistan today, which is one of the few countries still working to escape extreme poverty and the bottom income level, you’d meet young people who are nonetheless preparing for a modern life.
Tương tự như vậy, nếu bạn đang đi du lịch vào những năm 1970 và đến thăm Hàn Quốc, bạn sẽ thấy một quốc gia đang nhanh chóng chuyển đổi từ một quốc gia có thu nhập thấp nhất thành một quốc gia có thu nhập trung bình dưới chế độ độc tài quân sự, một thực tế thách thức thế giới quan hạn chế vốn chỉ có một nền dân chủ hoàn toàn. chính phủ có thể dẫn đến một nền kinh tế lành mạnh.Likewise, if you were traveling in the 1970s and visited South Korea, you would have seen a nation rapidly transforming from a bottom-rung to a middle-income nation under a military dictatorship, a fact that challenges the limited worldview that only a completely democratic government can lead to a healthy economy.
Trên thực tế, trong số mười nền kinh tế phát triển nhanh nhất vào năm 2016, chín trong số các quốc gia không dân chủ lắm. Vì vậy, đừng nghĩ rằng chỉ có dân chủ mới có thể dẫn đến tăng trưởng kinh tế; Thực tế của nền kinh tế toàn cầu hiện tại đã chứng minh điều ngược lại.In fact, of the ten fastest growing economies in 2016, nine of the countries are not very democratic. So don’t think that only democracy can lead to economic growth; the reality of the current global economy proves otherwise.
Thực tế của vấn đề là thế giới rất phức tạp, đó là lý do tại sao thật thông minh để có được càng nhiều góc nhìn càng tốt. Đó cũng là lý do tại sao việc chỉ ra một cá nhân hoặc thậm chí một nhóm là nguồn gốc của một vấn đề, như chúng ta vẫn thường làm.The fact of the matter is that the world is very complicated, which is why it’s smart to get as many perspectives as possible. It’s also why it’s very shortsighted to single out one individual or even one group as the source of a problem, as we commonly do.
Ví dụ, các công ty dược phẩm thường không nghiên cứu các giải pháp cho bệnh sốt rét, bệnh ngủ và các bệnh khác mà chỉ ảnh hưởng đến những người nghèo nhất. Phản ứng theo phản xạ có thể là đổ lỗi cho Giám đốc điều hành của công ty dược phẩm, nhưng không phải Giám đốc điều hành chỉ làm theo sự dẫn dắt của các thành viên hội đồng quản trị? Và không phải các thành viên hội đồng quản trị chỉ làm những gì cổ đông muốn?For example, pharmaceutical companies often don’t research solutions to malaria, sleeping sickness and other diseases that only affect the poorest populations. The reflexive response might be to blame the CEO of the pharmaceutical company, but isn’t the CEO just following the lead of the board members? And aren’t the board members just doing what the shareholders want?
Hoặc lấy cuộc khủng hoảng người tị nạn gần đây. Khi người châu Âu nhìn thấy những bức ảnh xác chết trôi dạt vào bờ biển sau khi những chiếc thuyền kém chất lượng của họ bị rơi vỡ, nhiều người đã ngay lập tức đổ lỗi cho những kẻ buôn người.Or take the recent refugee crisis. When Europeans saw photos of dead bodies washing up on shore after their poorly made boats fell apart, many people instantly cast blame on the traffickers.
Nhưng nếu bạn tiếp tục đào sâu vào vấn đề cốt lõi, bạn sẽ thấy rằng lý do người tị nạn ở trên những chiếc thuyền tồi tàn ngay từ đầu là vì luật pháp châu Âu yêu cầu người tị nạn đi du lịch mà không có thị thực phải được chấp thuận là người tị nạn hợp lệ bởi các nhân viên của thuyền, máy bay, xe buýt hoặc xe lửa mà họ đang cố gắng lên. Nhưng điều này khó đến nỗi nó không bao giờ xảy ra. Ngoài ra, luật pháp châu Âu cho phép nhà chức trách tịch thu những chiếc thuyền được sử dụng để vận chuyển người tị nạn, vì vậy không có kẻ buôn người nào sẵn sàng sử dụng một chiếc thuyền tốt, đáng tin cậy.But if you keep digging to the core problem, you’ll see that the reason refugees are on the shabby boats in the first place is because European law requires a refugee traveling without a visa to be approved as a valid refugee by the staff of the boat, plane, bus or train they’re trying to board. But this is so difficult that it never happens. Also, European law allows authorities to confiscate the boats used for refugee transportation, so no trafficker is willing to use a good, reliable boat.
Ý tưởng chính về tính xác thực # 6: Tránh đưa ra các quyết định hấp tấp và phóng đại, đồng thời bám sát các thực tế trong giáo dục, kinh doanh và báo chí.Factfulness Key Idea #6: Avoid making rash decisions and exaggerations, and stick to the facts in education, business and journalism.
Bản năng rắc rối cuối cùng mà chúng ta có là bản năng khẩn cấp, khiến chúng ta đưa ra những quyết định hấp tấp mà cuối cùng thường dẫn đến sai lầm hoặc đơn giản là tồi tệ.The final troublesome instinct we have is the urgency instinct, which leads us to make rash decisions that often end up being misguided or just plain bad.
Các vấn đề quan trọng nhất của chúng tôi, chẳng hạn như các công ty dược phẩm không nghiên cứu một số bệnh nhất định hoặc những người tị nạn chạy trốn trên những chiếc thuyền kém chất lượng, thường phức tạp và đòi hỏi phải xem xét cẩn thận tất cả các hậu quả có thể xảy ra. Và điều này có nghĩa là một vấn đề hầu như không bao giờ có một giải pháp rõ ràng.Our most important problems, such as pharmaceutical companies not researching certain diseases or refugees fleeing in shoddy boats, are usually complex and require careful consideration of all possible repercussions. And this means that a problem hardly ever has a clear-cut solution.
Điều quan trọng nhất là chúng ta phải xem xét mọi kết quả có thể xảy ra trước khi đưa ra các quyết định quan trọng. Điều này có nghĩa là gắn bó với một thế giới quan dựa trên sự thật, ngay cả khi những người có ý định tốt nghĩ rằng phóng đại sẽ hữu ích.It’s of the utmost importance that we consider every possible outcome before making important decisions. This means sticking to a worldview based on facts, even if people with good intentions think exaggerations will help.
Không còn nghi ngờ gì nữa, biến đổi khí hậu là một vấn đề quan trọng, nhưng một số người lại háo hức truyền đi thông điệp về tình huống xấu nhất trong khi bỏ qua các tình huống tốt nhất hoặc dễ xảy ra nhất. Theo quan điểm của họ, chúng ta cần gieo rắc nỗi sợ hãi để mọi người hành động. Tuy nhiên, về lâu dài, sự phóng đại có thể khiến mọi người cảm thấy bị lừa dối, điều này có thể khiến các nhà hoạt động biến đổi khí hậu mất đi uy tín, điều đáng ra phải có giá trị cao nhất.There’s no doubt that climate change is an important matter, but some are eager to spread the message of the worst-case scenario while ignoring the best- or likeliest-case scenarios. In their opinion, we need to spread fear in order to get people to take action. But, in the long run, exaggeration can make people feel deceived, which could lead to the climate-change activists losing credibility, which should be of utmost value.
Sự thật và độ chính xác cần được tôn trọng trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, bao gồm giáo dục, kinh doanh và báo chí. Giáo viên phải luôn chắc chắn rằng họ đang sử dụng thông tin cập nhật. Rất nhiều suy nghĩ tiếp tục “phương Tây và phần còn lại” của chúng ta bắt nguồn từ thông tin cũ và quan điểm lỗi thời.Facts and accuracy should be honored in all areas of life, including education, business and journalism. Teachers should always be sure they’re using up-to-date information. So much of our continued “West and the rest” thinking stems from old information and outdated perspectives.
Các doanh nghiệp và nhà đầu tư cũng có thể sử dụng một thế giới quan chính xác để có lợi cho họ. Tất cả các dấu hiệu đều chỉ ra rằng Châu Phi là một vùng đất phát triển của kinh doanh trong tương lai và bây giờ là thời điểm hoàn hảo để đầu tư. Bạn sẽ không chỉ giúp một khu vực phát triển; bạn cũng sẽ đi trước đường cong.Businesses and investors can use an accurate worldview to their advantage, too. All signs are pointing to Africa being a burgeoning land of future business and now is the perfect time to invest. You’ll not only be helping an area grow; you’ll also be ahead of the curve.
Các nhà báo cũng giống như những người khác, phải gánh chịu những quan niệm và bản năng sai lầm như nhau, và mặc dù chúng ta có thể hy vọng họ sẽ trung thực nhất có thể khi đưa tin về thế giới, nhưng độc giả không nên dựa vào một nguồn cho tất cả thông tin của họ. Hãy nhớ rằng, xem xét nhiều khía cạnh là chìa khóa để có được sự hiểu biết thực sự.Journalists are like everyone else, burdened with the same misconceptions and instincts, and while we can hope they’ll be as truthful as possible when reporting on the world, readers should not rely on one source for all their information. Remember, taking in multiple perspectives is key to true understanding.
Tóm tắt cuối cùngFinal summary
Thông điệp chính trong phần tóm tắt cuốn sách này:The key message in these book summary:
Ngày nay, sự chân thật đang thiếu hụt do một số quan niệm sai lầm cơ bản nhưng lớn và thực tế là bản năng con người của chúng ta đôi khi có thể hoạt động chống lại lợi ích của chính chúng ta. Trong khi rất nhiều người đang sống với niềm tin rằng thế giới đã trở nên tồi tệ hơn, thực tế là nó đã trở nên tốt hơn rất nhiều trong một khoảng thời gian cực kỳ ngắn. Chỉ trong mọi phạm trù có thể đo lường được, cuộc sống bây giờ tốt hơn so với 200, 100 hoặc thậm chí 50 năm trước. Mọi người đang sống lâu hơn, có nhiều cơ hội tiếp cận hơn với chăm sóc sức khỏe và giáo dục và ít đói nghèo hơn. Nhận ra điều này giúp bạn nhìn xa hơn một kênh tin tức và tiếp cận các sự kiện thực tế và đưa chúng vào ngữ cảnh.Factfulness is in short supply these days thanks to some basic yet major misconceptions and the fact that our very human instincts can sometimes work against our own interests. While a great many people are living under the belief that the world has gotten worse, the fact is that it’s gotten a whole lot better in an incredibly short amount of time. In just about every single measurable category, life is better now than it was 200, 100 or even 50 years ago. People are living longer, there’s more access to health care and education and there’s far less poverty. Recognizing this takes looking beyond your one news channel and accessing the real facts and putting them into context.
Lời khuyên hữu ích:Actionable advice:
Dạy cho trẻ em của bạn tốt.Teach your children well.
Nếu bạn muốn con mình lớn lên tôn trọng sự thật, hãy dạy chúng quá khứ thực sự như thế nào, bao gồm cả những phần xấu. Họ cũng nên được dạy cách nhận ra những định kiến ​​vô ích và cách giữ hai quan điểm dường như cạnh tranh cùng một lúc, chẳng hạn như, trên thế giới này có nỗi đau và sự đau khổ, nhưng mọi thứ đang trở nên tốt đẹp hơn đối với nhiều người. Ngoài ra, hãy dạy chúng cách sử dụng tin tức bằng cách chỉ cho chúng cách nhận biết khi nào tin tức đang quá kịch tính và khuyến khích chúng không cảm thấy quá lo lắng hoặc tuyệt vọng.If you want your children to grow up to respect factfulness, teach them what the past was really like, including the bad parts. They should also be taught how to recognize useless stereotypes and how to hold two seemingly competing views at once, such as, there is pain and suffering in the world, but things are getting better for a lot of people. Also, teach them how to consume news by showing them how to recognize when the news is being overdramatic and encouraging them not to feel too anxious or hopeless.
factfulness_ten_reasons_we_re_wrong_world.txt · Last modified: 2021/04/12 21:33 by bacuro